Gmach Sądu Rejonowego, Racibórz
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Gmach Sądu Rejonowego stanowi ciekawy przykład monumentalnej architektury późnoklasycystycznej. Został wzniesiony w oparciu o projekt, którego korekty dokonał ceniony architekt w Królestwie Prus, Karl Friedrich Schinkel.

Historia

Przeprowadzone pod koniec XIX w. reformy w Prusach miały znaczący wpływ na funkcjonowanie Raciborza. Obejmowały one różne kwestie związane z funkcjonowaniem miasta. W tym samym okresie miała miejsce również reforma sądownictwa i wówczas właśnie w Raciborzu usytuowano Wyższy Sąd Krajowy. Jego siedziba mieściła się w dwóch kamienicach w południowej części miasta. W krótkim czasie postanowiono wybudować nową, reprezentacyjną siedzibę dla tej instytucji. Na miejsce jej wzniesienia wybrano działkę przy ul. Nowej oraz ul. Basztowej. Pod koniec 1822 r. Wilhelm Krause radca budowlany z Opola przygotował plan nowego gmachu i wysłał go Berlina. Korekty projektu dokonał ceniony architekt Karl Friedrich Schinkel. Odesłany plan (opatrzony datą 15 kwietnia 1823 r.) został ostatecznie zrealizowany. Gmach powstał pod nadzorem inspektora budowlanego Gottlieba Tschecha. Gotowy obiekt oddano do użytku w 1826 r. W XX w. zostały zmodernizowane wnętrza budynku.

Opis

Budynek jest obiektem trzykondygnacyjnym, murowanym, wzniesionym z cegły, otynkowanym. Został założony na planie prostokąta. Całość nakryta jest czterospadowym dachem z blachy. Poprzedzona podjazdem fasada frontowa jest piętnastoosiowa. Część przyziemia jest zdobiona pseudorustyką. Elementem wyróżniającym jest siedmioosiowy ryzalit środkowy. W jego przyziemiu centralną część stanowią trzy otwory wejściowe o dwuskrzydłowych drzwiach z dwupodziałowym nadświetlem. Po bokach znajdują się po dwa prostokątne okna. Część przyziemia oddzielona jest od pozostałych kondygnacji wydatnym gzymsem. Partia przyziemia jest boniowana. Na poszczególnych kondygnacjach znajdują się rzędy prostokątnych, czterodzielnych okien z mniejszymi podziałami wewnętrznymi. Ryzalit zwieńczony jest niskim, trójkątnym frontonem. Naroża budynku i ryzalit dekorowane są pilastrami w wielkim porządku. Elewacje boczne są analogiczne do fasady głównej. W części przyziemia znajdują się trzy prostokątne okna. Kondygnacje powyżej również tworzą rzędy prostokątnych okien. Układ wnętrz jest dwutraktowy, z korytarzem między traktami i holem na osi. W holu zastosowano sklepienie żaglaste na filarach.

Ze względu na funkcje nie jest udostępniony do zwiedzania.

Oprac. Sabina Rotowska-Śpiewak, OT NID w Katowicach, 03-11-2016 r.

Bibliografia

  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, red. S. Brzezicki, Ch. Nielsen, Warszawa 2006, s. 726
  • Karta zabytku tzw. zielona, Budynek sądu przy ul. Nowej 29, 1968 r.
  • Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. E. Chojecka, Katowice 2009, s. 191.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1826 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Nowa 29, Racibórz
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. raciborski, gmina Racibórz
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy