Dwa kurhany z Pielgrzymowa, Pielgrzymowo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Dwa kurhany z Pielgrzymowa

Pielgrzymowo

photo

Kurhany typu rostołckiego - przykład pochówków „książęcych” charakterystycznych dla elity Gotów.

Usytuowanie i opis

Stanowisko położone na skraju kompleksu leśnego oddalonego w linii prostej ok. 1000 m na południe od młyna we wsi Borowy Młyn i ok. 350 m na zachód od rzeki Nidy oraz 1300 m na wschód od drogi Pielgrzymowo - Olszewo. Kurhan 1 (zachodni) o średnicy u podstawy ok. 20 m zachował się w formie ziemnego pierścienia otaczającego zaklęśniete wnętrze. Na dnie zaklęśnięcia, w jego centralnej części znajduje się betonowa konstrukcja w kształcie litery „U”, imitująca najprawdopodobniej zarys drewnianej komory grobowej odkrytej w trakcie badań wykopaliskowych. Kurhan 2 (wschodni) znajduje się w odległości ok. 10 metrów od kurhanu 1. Obiekt ma kształt kolisty o średnicy u podstawy około 15 metrów i wysokości ok. 2,5 metra.

Historia

Kurhany zawierające pojedyncze szkieletowe pochówki usypane zostały około połowy V w. n.e. Wiadomo, że jeden z kurhanów, prawdopodobnie jeszcze w czasach starożytnych został wyrabowany. Jako obiekty archeologiczne znane i badane w okresie międzywojennym przez archeologów niemieckich.

Stan i wyniki badań

Kurhan 1 (zachodni) badany przez Dietricha Bohnsacka w 1937 r., powszechnie znany w literaturze przedmiotu z niezwykłego inwentarza, na który natrafiono w obiekcie mimo jego wcześniejszego wyrabowania. Znaleziono m.in. złotą bransoletę, ozdobne metalowe elementy pasa i pokrywę drewnianego naczynia, świadczącą o znajomości stosowania tokarki. Centralną część kurhanu zajmowała drewniana komora o wymiarach 2,8 x 2 m zbudowana z drewnianych bali i wyposażona w drewnianą podłogę, pełniąca funkcję izby wiecznego spoczynku. Drewniana konstrukcja została przykryta dużymi kamieniami, a następnie nasypem ziemnym zabezpieczonym płaszczem z warstwy ciasno ułożonych mniejszych kamieni. Relikty komory grobowej znajdują się w Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie. Drugi z kurhanów był badany wykopaliskowo w 1939 r., wyniki badań nie są jednak bliżej znane. Oba kurhany były po II wojnie weryfikowane powierzchniowo: w 1986 r. przez Urszulę Perlikowską i w 1997 przez Marię Wielgus.

Zabytek dostępny.

Oprac. Adam Mackiewicz, 6.12.2014 r.

 

Bibliografia

  • Bohnsack D. Die Germanen in Kreise Neidenburg, „Altpreussen”, t.3, 1938, z. 3, s.68
  • Jaskanis J. Okulicz J., Kultura wielbarska /faza cecelska/ [w:] Prahistoria ziem polskich, t. V, późny okres lateński i okres rzymski, 1981, s. 186-187, 189, ryc. 70, tab. XXIV:18
  • Kokowski A., Goci, od Skandzy do Campi Gothorum, Warszawa 2007, s. 86-88, 120, 190, 195.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kurhan
  • Chronologia: połowa V w. p.n.e
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Pielgrzymowo
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. nidzicki, gmina Kozłowo
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy