Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Palatium na Ostrowie Lednickim

Rybitwy

photo

Obiekt stanowi centrum średniowiecznego zespołu osadniczego, usytuowanego na wyspie tzw. Ostrowie Lednickim, ok. 10 km od Gniezna. Według badań naukowych, trwających od XIX wieku, początek osadnictwa na wyspie sięga wczesnego średniowiecza – VIII w. Pierwszy gród powstał tu w końcu IX wieku. W 2 połowie X wieku wzniesiony został wał obronny, którego przebieg jest czytelny do dziś. W tym czasie rozpoczęto również budowę zespołu kaplicy i pałacu biskupiego. Na podstawie badań archeologicznych wyodrębniono trzy fazy budowy tej rezydencji, ukończonej w XII wieku. Materiał budowlany stanowiły głazy narzutowe, z których wzniesiono mury i fundamenty, łączone zaprawą gipsową i wapienną. Kaplica centralna ma kształt krzyża greckiego, z czterema filarami ćwierćkolistymi, oddzielającymi część krzyżową od obejścia. W ramionach krzyża znajdują się niewielkie absydy, a także absyda ołtarzowa od strony wschodniej i dobudowana w XII wieku od strony zachodniej, krypta romańska. Na początku XI wieku kaplicę przesklepiono dodając dodatkową kondygnacje. Do kaplicy od zachodu przylega palatium, zbudowane na planie prostokąta o wymiarach 14 x 31 m. Podczas rozbudowy, na początku XI wieku, w największym pomieszczeniu palatium dodano dwa filary, które sugerują istnienie wyższej kondygnacji budynku. Wielość faz budowlanych pozwala na różnorakie dywagacje na temat kształtu bryły w poszczególnych okresach funkcjonowania tego obiektu. Ciekawym i niejasnym do końca jest fakt, iż od późnego średniowiecza wyspa przestała pełnić jakiekolwiek funkcje społeczne i sakralne, zaś istniejące zabudowania popadły w ruinę.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwory i pałace
  • Chronologia: kon. IX w. - 1331 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rybitwy
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. gnieźnieński, gmina Łubowo
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy