Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Pałac Gubernatora, ob. Wyższe Seminarium Duchowne

Łomża

photo

Budynek reprezentacyjny, podkreślający administracyjną wagę miasta w 2. poł. XIX w., dobrze zachowany, jednorodny stylistycznie, odznaczający się bogatym wystrojem elewacji.

Historia

W 1866 r. Łomża stała się stolicą Guberni Łomżyńskiej i wówczas podjęto decyzję o budowie siedziby gubernatora. W obecnym kształcie budynek powstał z rozbudowy kamienicy przy ul. Dwornej z 1845 r., stanowiącej krótkie, prostopadłe skrzydło pn. oraz dobudowanego w 1866 r. dłuższego skrzydła od strony Placu Sobornego (ob. Plac Papieża Jana Pawła II). W 1923 r. budynek zakupił Kościół rzymskokatolicki, przeznaczając go na seminarium. W 1925 r. skrzydło od strony placu przedłużono o 4 przęsła, nieco wyższe od pierwotnego pałacu. Obecnie jest to siedziba Wyższego Seminarium Duchownego w Łomży. Generalny remont przeprowadzono w latach 1967-1975 oraz w latach 1981-1994, podczas którego budynek powiększono.

Opis

Budynek usytuowany w centrum miasta, na zach. od Rynku, na działce ograniczonej od pn. ul. Dworną i od zach. Placem Papieża Jana Pawła II, z frontem od strony placu. Klasycystyczny.

Budynek na planie litery L, krótsze skrzydło to kamienica mieszkalna z 1845 r., do której w części pd.-zach. dobudowano dłuższe skrzydło, z frontem od strony placu. Trzykondygnacyjny, z nieco wyższą częścią dobudowaną w latach 1925-1926, podpiwniczony. Murowany z cegły, tynkowany, na kamiennym fundamencie, dach dwuspadowy, kryty blachą, od strony podwórza facjata na osi głównej. Elewacja frontowa wieloosiowa, z pseudoryzalitem w partii centralnej. Ryzalit podkreślony lizenami, akcentującymi d. wejście główne. Kondygnacja parteru boniowana, zakończona gzymsem, górne kondygnacje gładkie. Okna prostokątne, na parterze z dekoracyjnym obramieniem z uszami, na pierwszym piętrze z gzymsem nadokiennym i ozdobnymi konsolkami, na drugim piętrze w części środkowej elewacji obramienia okienne z maszkaronami na zwornikach. Zwieńczenie gzymsem z belkowaniem, poniżej którego fryz z dekoracją roślinną. Elewacja wsch. gładka, bez sztukaterii, gzyms kordonowy, okna prostokątne bez obramień, zwieńczenie nieznacznym gzymsem. Elewacja pn. od strony ul. Dwornej analogiczna do wsch., 7-osiowa, z przejazdem bramnym w środkowej osi. W okresie powojennym dobudowano nowy, jednokondygnacyjny pawilon ustawiony w pd. części, prostopadle do głównego skrzydła, mieszczący wejście, a następnie przedłużono budynek w stronę pd., w kierunku ul. Polnej.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Grażyna Rogala, OT NID w Białymstoku, 09-12-2015 r.

Bibliografia

  • Brodzicki Cz., Godlewska D., Łomża w latach 1794-1866, Warszawa 1987.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Seria Nowa, t. 9: Województwo łomżyńskie, z. 1: Łomża i okolice, Warszawa 1982, s. 42
  • Sierzputowski H., Łomża. Plac Jana Pawła II, http://historialomzy.pl/lomza-plac-jana-pawla-ii/

Informacje ogólne

  • Rodzaj: pałac
  • Chronologia: 1866 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: pl. Papieża Jana Pawła II 1, Łomża
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. Łomża, gmina Łomża
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy