Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945), Oświęcim
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945)

Oświęcim

photo

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz Birkenau został założony na terenie okupowanej przez Niemców Polski. Był głównym i największym spośród sześciu tego typu zespołów, w których konsekwentnie i na ogromną skalę realizowano rasistowską i antysemicką politykę eksterminacji Żydów. Zachowany w stanie z czasu wyzwolenia w styczniu 1945 r., obóz stanowi niezwykle ważne dla całej ludzkości miejsce pamięci, przypominające o okrutnej zbrodni ludobójstwa, która miała w nim miejsce.

Przeznaczenie obozu w trakcie jego funkcjonowania ulegało zmianie. Został on założony w 1940 r. jako miejsce przymusowej pracy Polaków, następnie również jeńców radzieckich i przedstawicieli innych narodów, natomiast od roku 1942 stał się także miejscem masowej Zagłady. W Auschwitz Birkenau życie straciło ponad milion osób - prócz stanowiących ok. 90% wszystkich ofiar Żydów, było wśród nich kilkadziesiąt tysięcy Polaków, tysiące Romów i Sinti oraz inni Europejczycy.

Wpis na Listę światowego dziedzictwa obejmuje obszar o powierzchni ok. 191 ha. W skład dobra weszły trzy najbardziej reprezentatywne komponenty ogromnego kompleksu: były KL Auschwitz I, były KL Auschwitz II - Birkenau oraz zbiorowa mogiła więźniów. Obóz macierzysty Auschwitz I był miejscem Zagłady, a także przymusowej pracy w znajdujących się tutaj placówkach, m.in. siedzibie obozowej administracji oraz warsztatach i przedsiębiorstwach SS. Największy ze wszystkich obóz Birkenau był głównym miejscem eksterminacji, w którym zginęło ok. 90% wszystkich ofiar KL Auschwitz.

Na terenie zespołu znajduje się ok. 455 ceglanych i drewnianych budowli, spośród których ok. 300 jest w stanie ruiny. Zachowane baraki, komory gazowe, krematoria, bocznice i rampy kolejowe, szubienice oraz ogrodzenia z drutami kolczastymi dokładnie ukazują warunki życia, a także przebieg dokonanych tu zbrodni. Obrazu okrucieństwa dopełniają zbiory założonego na terenie obozu Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, w których znajduje się wiele dokumentów, zdjęć i przedmiotów osobistych należących do więźniów, a także powojenne świadectwa osób, które przeżyły.

Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945) został wpisany na Listę światowego dziedzictwa w 1979 r., podczas 3. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa w Kairze i Luksorze (dec. CONF 003 XII.46).

Wpisu dokonano na podstawie Kryterium VI:

Kryterium VI:

Auschwitz Birkenau, pomnik ludobójstwa Żydów dokonanego z premedytacją przez niemiecki reżim nazistowski oraz śmierci niezliczonej rzeszy innych osób, to niezbity dowód jednego z największych przestępstw, jakich kiedykolwiek dopuszczono się przeciwko ludzkości. To również pomnik siły ludzkiego ducha, który pomimo przerażającego losu, jaki mu zgotowano, nie ugiął się wobec działań niemieckiego reżimu nazistowskiego, zmierzających do pozbawienia wolności i ograniczenia wolnej myśli oraz do starcia z powierzchni ziemi całych ras. Miejsce to jest dla całego rodzaju ludzkiego centralnym miejscem pamięci o Zagładzie, polityce rasizmu i barbarzyństwie; to miejsce naszej zbiorowej pamięci o mrocznym rozdziale w historii ludzkości; miejsce, w którym pamięć przekazywana jest młodszym pokoleniom; miejsce stanowiące znak ostrzegający przed wieloma zagrożeniami i tragicznymi konsekwencjami wynikającymi z radykalnych ideologii i odmowy prawa do godności ludzkiej.

Obiekt jest udostępniany zwiedzającym.

Oprac. na podstawie materiałów NID, 30-11-2015 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kulturowy
  • Chronologia: 1940 - 1945 r.
  • Forma ochrony: UNESCO
  • Adres: Więźniów Oświęcimia 20, Oświęcim
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. oświęcimski, gmina Oświęcim (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy