Dom Apteka Pod Lwem, tzw. kamienica książęca, Opole
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dom Apteka Pod Lwem, tzw. kamienica książęca

Opole

photo

Jest to jeden z najstarszych budynków znajdujących się przy opolskim rynku oraz jeden z nielicznych, które nie uległy spaleniu w 1945 r. Związany historycznie z książętami piastowskimi, w 1655 r. gościł króla Jana Kazimierza. Od 1824 r. do lat 50tych XX w. nieprzerwanie mieściła się w nim apteka „Pod Lwem”.

Historia

Budynek zbudowany został prawdopodobnie w XVI w., dzisiejszy kształt otrzymał w XVII wieku, a klasycystyczny wystrój architektoniczny w 1824 roku. Do roku 1532 budynek w tym miejscu był własnością książąt piastowskich. Po śmierci ostatniego Piasta z linii opolsko-raciborskiej, kamienica przeszła w ręce barona Fragsteina. Po pożarze w 1615 (1618?) roku budynek stał się własnością hrabiowskiego rodu Oppersdorfów z Głogówka. W 1655 r., podczas potopu szwedzkiego, w domu przy Rynku 1 miał gościć król Jan Kazimierz, przyjmowany przez von Oppersdorfa. W XVIII wieku dom, jako pierwszy w rynku (poza kramami śródrynkowymi), otrzymał prawo prowadzenia handlu. W 1824 roku budynek wykupił aptekarz Heinrich Grabowsky i otworzył w nim aptekę „Pod Lwem”, która funkcjonowała w tym samym miejscu aż do lat 50tych XX w. Około 1824 r. mogła zostać wykonana figura lwa, umieszczona we wnęce elewacji. Barokowy portal wejściowy został ok. 1927 r. przeniesiony na elewację południową i od lat prowadzi do miejskiej biblioteki muzycznej. Budynek jako jeden z nielicznych w rynku nie został zniszczony podczas ostatniej wojny. Pod koniec XX w. przekształcono przyziemie.

Opis

Budynek usytuowany jest w zwartej zabudowie zachodniej pierzei rynkowej, w jej południowo - zachodnim narożniku. Usytuowany szczytowo do rynku. Jest murowany z cegły i otynkowany, z dachem krytym dachówką. W sieni od strony ul. Zamkowej znajduje się sklepienie krzyżowe, w trakcie frontowym - kolebkowe z lunetami. Dom został wzniesiony na planie wydłużonego prostokąta, jest podpiwniczony, trójkondygnacyjny z użytkowym poddaszem. W południowo-zachodnim narożniku posiada cylindryczny wykusz, kończący się na wysokości gzymsu i wsparty na węższej szkarpie. Południowa, dłuższa elewacja jest siedmioosiowa, z kamiennym, barokowym portalem w środkowej osi. Portal zamknięty jest łukiem pełnym, ujęty pilastrami i gzymsem prostym. Elewacja zachodnia (od strony Rynku) trójosiowa, z witrynami w przyziemiu. Nad dawnym wejściem do apteki znajduje się niewielka wnęka z figurą lwa. Pozostałe elewacje przesłonięte są sąsiednimi budynkami. Otwory okienne są prostokątne, w drugiej kondygnacji ujęte pilastrami i prostym gzymsem (w oknie nad portalem - zdwojone pilastry i trójkątny naczółek), w trzeciej wokół okien wykonano stiukowe obramienia. Prostokątne okna poddasza zwieńczone są trójkątnymi naczółkami. Przyziemie budynku zdobione wykonanym w tynku boniowaniem.

Budynek mieszkalno - usługowy, dostępny z zewnątrz .

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, NID, OT w Opolu

 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, woj. opolskie, miasto Opole i pow. opolski, T. VII, z. 11, s.36 - 37.
  • Opracowania z archiwum WUOZ w Opolu
  • Opole. Dzieje i tradycja, red. Link B., Tarka K., Zajączkowska U., Opole 2011.
  • Hamada A., "Dom Książęcy - siedziba Piastów", Gazeta Wyborcza, Opole nr 213, wyd. z dnia 10.09.2004, dod. MIASTO, str. 6.
  • Śląsk. Zabytki sztuki w Polsce, praca zb., Warszawa 2006,s. 654.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 1, Opole
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. Opole, gmina Opole
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy