Zespół kościoła par. pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny, Obiechów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół kościoła par. pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny

Obiechów

photo

Przykład późnobarokowego drewnianego budownictwa sakralnego z XVIII wieku.

Historia

Pierwsza wzmianka o parafii pochodzi z 1325-27 roku. Długosz wymienił drewniany kościół, ale nie podał jego wezwania. Dziedzicem wsi był wtedy Jan lub Iwan, kasztelan międzyrzecki. Od 1491 roku pleban miał obowiązek utrzymywania wikariusza. W XVII wieku wieś należała do rodu Księskich, a w XVIII wieku do Mieroszewskich. W 1763 roku, po zniszczeniu starego kościoła, Katarzyna z Dembskich Miroszewska ufundowała nowy parafialny kościół drewniany, do którego przeniesiono m. in. organy i chrzcielnicę. Przed 1819 rokiem Józef Mieroszewski, kolator i dziedzic Obiechowa, syn fundatorki kościoła, ogrodził cmentarz przykościelny i w jego linii zbudował kaplicę grobową dla swojej rodziny. Brama główna ogrodzenia może być starsza. W 1890 roku kościół konsekrował bp kielecki Tomasz Teofil Kuliński. Na początku XX wieku na miejscu drewnianej zakrystii, zbudowano murowaną. Około 1913 roku dostawiono kruchtę i schowek oraz odnowiono wnętrze świątyni i wykonano malowidła. Kolejne remonty miały miejsce w 1937, 1970, 2005, 2008 roku i w latach 2010-2011.

Opis

Kościół położony jest w centrum wsi, prawie na osi drogi z Dąbrowicy do Węgrzynowa. Jest to drewniany budynek wzniesiony w konstrukcji zrębowej, na podmurówce kamiennej. Ściany wzmocnione są jednostronnie lisicami. Kościół jest orientowany, trójnawowy, o zbliżonym do kwadratu korpusie, który przechodzi w prostokątne prezbiterium, zamknięte trójbocznie, do którego od północy przylega murowana, zbliżona do kwadratu zakrystia, a od południa prostokątna, drewniana kaplica. Do korpusu od zachodu dostawiona jest drewniana, kwadratowa, dwukondygnacyjna dzwonnica, zbudowana w konstrukcji słupowo-ramowej, od południa kruchta boczna i schowek. Korpus i prezbiterium przykrywają oddzielne dachy dwuspadowe, kryte blachą ocynkowaną, o więźbie wieszarowej. Dach nad prezbiterium jest niższy, zakończony trójpołaciowo. Zakrystię nakrywa dach dwuspadowy, kaplicę, kruchtę i schowek pulpitowy. Dzwonnica ma cebulasty hełm z arkadkową latarnią pod kopulastym daszkiem, zwieńczoną iglicą z krzyżem na gałce. Sygnaturka powiela formę dachu dzwonnicy. Elewacje opasane wąskim okapnikiem, oszalowane są pionowo deskami z listwowaniem i zakończone gzymsem podokapowym. Lisice stylizowane są na pilastry z korynckimi kapitelami. Ściany zakrystii są otynkowane, z ceglanym cokołem, zwieńczone fryzem z ostrołukowymi blendami. Wnętrze w części pokrywa polichromia. Nad nawą główną i w kaplicy jest pozorne sklepienie zwierciadlane, nad bocznymi pozorne ćwierćkolebki, w prezbiterium zdobiony prostokątną płyciną z malowidłem Nawiedzenia św. Elżbiety strop z ogzymsowaną fasetą, w zakrystii pozorne sklepienie w kształcie ostrosłupa. Nawy boczne wydzielone są dwoma filarkami z korynckimi kapitelami. Otwór tęczowy ma kształt prostokątny o zaokrąglonych narożach. Flankowany jest filarkami z korynckimi głowicami. Belka tęczowa ma kształt wklęsło-wypukły, nad nią podwieszony jest drewniany krucyfiks. Rokokowy portal do kaplicy z 3. ćwierci XVIII wieku ma bogato zdobione, drewniane obramienie z faliście wygiętym nadprożem z kartuszem. Chór muzyczny wsparty jest na dwóch faliście wygiętych słupach. Wyposażenie stanowią ołtarze z drewnianymi, eklektycznymi nastawami z końca XIX wieku: główny z obrazem Najświętszej Maryi Panny z Dzieciątkiem i z barokowym obrazem Ukrzyżowania z XVIII wieku, na zasuwie, pomiędzy figurami św. Piotra i Pawła i obrazem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w zwieńczeniu, boczny północny z obrazem Matki Boskiej Kodeńskiej i św. Anny na zasuwie, w południowej obraz św. Antoniego i św. Tekli na zasuwie. Ponadto znajdują się tu organy z wczesnobarokową dekoracją, wykonane w 1683 roku przez Jana Konderskiego, kamienna chrzcielnica z XVII wieku, dwa późnobarokowe konfesjonały, barokowe ławy i rokokowa ława kolatorska. Należy też wymienić dzwony: gotycki z medalionem z Matki Boskiej z XV wieku i z 1625 roku z przedstawieniem Zwiastowania i Ukrzyżowania. W zachodniej części ogrodzenia znajduje się klasycystyczna, trójdzielna brama z początku XIX wieku, nakryta dwuspadowymi daszkami. Na wschód od kościoła, w linii ogrodzenia stoi klasycystyczna, murowana kaplica grobowa rodziny Mieroszewskich, wzniesiona na planie prostokąta z czterokolumnowym portykiem, zwieńczonym trójkątnym szczytem, nakryta dwuspadowym dachem. W elewacjach na cokole znajdują się pilastry oraz nisze. Wnętrze ma plan owalu. W kaplicy znajduje się ołtarz z obrazem św. Izydora z 1. połowy XIX wieku. Pod kaplicą jest krypta.

Zabytek dostępny z zewnątrz, wewnątrz po uzgodnieniu.

Oprac. Nina Glińska, NID OT Kielce, 05.11.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. III: Województwo kieleckie J.Z. Łoziński, B Wolff (red.), z. 3: Powiat jędrzejowski, oprac. T. Przypkowski, Warszawa 1957, s. 29-30.
  • Karta ewidencyjna, Kościół par. p.w. Nawiedzenia N.M.P., oprac. Adamczyk Anna, Obiechów 1994, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Konserwatorskiego w Kielcach.
  • Karta ewidencyjna, Zespół kościoła par. p.w. Nawiedzenia N.M.P., oprac. Adamczyk Anna, Obiechów 1994, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Konserwatorskiego w Kielcach.
  • Karta ewidencyjna, Kaplica grobowa w zespole kościoła par. p.w. Nawiedzenia N.M.P., oprac. Adamczyk Anna, Obiechów 1994, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Konserwatorskiego w Kielcach.
  • Adamczyk A., Kościoły drewniane w województwie kieleckim, Kielce 1998, s. 110-116.
  • Adamczyk A., Modras J., Polanowski L., Prace przy zabytkach architektury sakralnej i zabudowie miejskiej [w:] Cedro J. i inni (oprac.) Prace konserwatorskie w woj. świętokrzyskim w latach 2001-2012, Kielce 2014, s. 32.
  • Dobrowolska K., Obiechów. Parafia pw. Nawiedzenia najświętszej Maryi Panny. Dekanat sędziszowski  [w:] ks. Tkaczyk P. (red.) Diecezja kielecka. Miejsca - Historia - Tajemnice, Kielce 2011, s. 343.
  • Mirowski R., Drewniane kościoły i dzwonnice ziemi świętokrzyskiej, Kielce 2002, s. 40.
  • Rosiński P., Zabytkowe organy w województwie kieleckim, Warszawa-Kraków 1992, s. 210-214.
  • Wiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w powiecie włoszczowskim, Mariówka 1932, s. 184-191.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1763 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Obiechów
  • Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. jędrzejowski, gmina Słupia (Jędrzejowska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy