Cerkiew greckokatolicka filialna pw. Wniebowzięcia Pańskiego, Obarzym
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Cerkiew greckokatolicka filialna pw. Wniebowzięcia Pańskiego

Obarzym

photo

Cerkiew w Obarzymie jest interesującym, bardzo rzadko występującym na terenie woj. podkarpackiego przykładem cerkwi na planie centralnym. Stanowi ona także świadectwo po greckokatolickiej ludności wsi.

Historia

Cerkiew we wsi Obarzym powstała w 1828 r. jako świątynia filialna parafii gr.-kat. w Izdebkach. Wybudowano ją na miejscu starszej świątyni, która istniała już w 3 ćw. XVIII w. Nową cerkiew zawdzięczamy staraniom Tekli z Bogdańskich Pohoreckiej i ks. Iwana Dobrzańskiego. W 1926 r. cerkiew została odnowiona. Po II wojnie światowej opuszczona. 16.X.1947 r. przejęta na własność Skarbu Państwa i przekazana w użytkowanie parafii w Dydni, pełniła przez pewien czas funkcję punktu katechetycznego. 04 sierpnia 1965 r. władze państwowe zamknęły i zaplombowały świątynię. W nocy 30 listopada 1969 r. miejscowi wierni zajęli dawną cerkiew. Następnie w latach 1970-71 przeprowadzono jej remont. Wtedy też częściowo zmieniono bryłę przekształcając formę sygnaturki. Zmieniono także otwory okienne w części prezbiterialnej z owalnych na prostokątne, zlikwidowano ikonostas i chór muzyczny. Kościół został poświęcony 10 stycznia 1971 r. przez biskupa Ignacego Tokarczuka.

Opis

Cerkiew zlokalizowana została w zach. części Obarzyma, ok. 30 m na pólnoc od drogi przebiegającej przez wieś. Świątynia usytuowana powyżej drogi, na sztucznie rozplanowanym placu na stoku wzgórza. Orientowana, o układzie centralnym, nietypowym jak na drewnianą cerkiew z tego terenu. Cerkiew wybudowana na planie wydłużonego ośmioboku, na osi wschód-zachód. Charakteryzuje ją zwarta bryła, przekryta ośmiopołaciowym dachem o centralnie umieszczonej wąskiej i wysokiej sygnaturce. Budowla została posadowiona na kamiennej podmurówce. Ściany drewniane, konstrukcji zrębowej, z zewnątrz obite gontem, a wewnątrz ściany i strop obite boazerią. Dach i hełm sygnaturki pokryty blachą. Trzon sygnaturki podobnie jak ściany obity gontem. Elewacje świątyni pozbawione dekoracji architektonicznej. Elewacja frontowa (zachodnia) jednoosiowa, elewacje boczne dwuosiowe (otwory w centrum i ścianie prezbiterium). Na elewacji wsch. zawieszono drewniany krucyfiks. Wnętrze cerkwi jednoprzestrzenne, przekryte stropem płaskim. Część prezbiterialna wydzielona podwyższeniem o jeden stopień. Zabytkowe wyposażenie stanowią dwie tablice epitafijne: jedna poświęcona Tekli Pohoreckiej (zm. 1846), druga Ludwikowi Wisłockiemu (zm. 1848).

Dostęp do zabytku ograniczony. Obiekt dostępny z zewnątrz. Ewentualna możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Beata Kuman, 17.12.2014 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, tzw. karta biała, Obarzym, Cerkiew fil. gr.-kat. p.w. Przemienienia Pańskiego, ob. kościół fil. rzym.-kat. p.w. Zwiastowania N. P. Marii, oprac. B. Bosak, 2004 r. (Archiwum WUOZ Delegatura w Krośnie)
  • mapa The First Military Survey (1763-1787) (tzw. mapa Miega), za: www.mapire.eu
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XIII Województwo rzeszowskie, z. 2 Powiat brzozowski, red. Ewa Śnieżyńska-Stolot i Franciszek Stolot, Warszawa 1974.
  • Kusal P., Zapomniane cerkwie, Krosno 2011.
  • Nałęcz A., Cerkwie grekokatolickie w Diecezji Przemyskiej po roku 1945, Przemyśl 1988.
  • Rocznik Archidiecezji Przemyskiej 1997. Album, oprac. Henryk Borcz, Adam Szal, Przemyśl 1997.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cerkiew
  • Chronologia: 1828 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Obarzym
  • Lokalizacja: woj. podkarpackie, pow. brzozowski, gmina Dydnia
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

uzupełnij dane tego obiektu

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy