Kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP, Niwiski
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP

Niwiski

photo

Murowany kościół powstał w 1787 roku. Obiekt o dużej wartości regionalnej. Wpisany do rejestru zabytków jako przykład klasycystycznej, ceglanej architektury sakralnej końca XVIII wieku na Mazowszu.

Historia

Pierwszy drewniany kościół pw. św. Stanisława wybudowano w 1479 lub 1480 roku z fundacji Niwiskich. Obecny kościół wzniesiony w 1787 roku z fundacji Kazimierza Ossolińskiego podkomorzego mielnickiego i jego zony Antoniny z Butlerów. Budowniczym kościoła był majster Lisiecki. Kościół remontowany w 1860 i 1884 roku Ponownie konserwowany w 1904 roku. Budowla reprezentuje typ obiektu jednonawowego, salowego, klasycystycznego.

Opis

Kościół usytuowany w centrum miejscowości, w północnej pierzei rynku. Położony na niewielkim wzniesieniu terenu, zwrócony frontem na południe. Naprzeciwko wylotu drogi z Siedlec. Cmentarz przykościelny ogrodzony parkanem murowanym z łupanych kamieni polnych. Na osi kościoła w ogrodzeniu umieszczona brama. Kościół zwrócony prezbiterium na północ. Wybudowany na planie prostokąta, murowany z cegły, tynkowany. Jednonawowy, salowy, z nawą o narożach wewnątrz zaokrąglonych i nieco węższym kwadratowym prezbiterium. Po jego bokach prostokątne przybudówki, mieszczące w przyziemiu kruchtę i zakrystię, w górnej kondygnacji dwie przeszklone loże. Pod prezbiterium krypta dostępna drzwiami w północnej ścianie prezbiterium. Korpus główny o bryle zwartej, prostopadłościennej z dobudowanymi dwoma prostopadłościennymi, dwukondygnacyjnymi przybudówkami. Dach nad korpusem głównym dwuspadowy, nad prezbiterium trójspadowym. Sygnaturka na planie kwadratu kryta daszkiem namiotowym. Nad przybudówkami dachy pulpitowe. Fasada głownia trójosiowa, dwukondygnacyjna, boniowana na narożach, rozczłonkowana pojedynczymi pilastrami po bokach i zdwojonymi w części środkowej. W dolnej kondygnacji na osi drzwi wejściowe dwuskrzydłowe ujęte profilowanym obramieniem. W górnej kondygnacji na osi drzwi balkonowe, dwuskrzydłowe z nadświetlem ujęte portalem z trójkątnym szczytem. Po bokach dwie hemisferycznie sklepione nisze z rzeźbami śś. Józefa i Antoniego. Nad pilastrami belkowanie z fryzem tryglifowym i gzymsem na kroksztynach, nad którym szczyt ujęty lizenami z okulusem na osi i ćwierkolistymi spływami po bokach, zwieńczony trójkątnym frontonem i gzymsem na kroksztynach. Elewacje boczne sześcioosiowe, rozczłonkowane, ze zdwojonymi lizenami na wspólnych cokołach, od lewej u doły drzwi wejściowe, dwuskrzydłowe, nad nimi blenda prostokątna zamknięta odcinkowo z małym okienkiem dwuskrzydłowym, sześciopolowym. W trzech następnych osiach okna prostokątne zakończone odcinkowo z gzymsami podokiennymi. Przybudówki z narożami boniowanymi. Ściany we wnętrzu rozczłonkowane parami pilastrów toskańskich dźwigających belkowanie z fryzem tryglifowym i gzymsem modylionowym. Pomiędzy pilastrami wysokie wnęki arkadowe zamknięte półkoliście, w których okna sklepione odcinkowo, pod oknami płyciny. Strop płaski. Chór muzyczny w części środkowej zryzalitowany, na trzech półkolistych arkadach między którymi półkolumny toskańskie, zamknięty balustrada tralkową. W kruchcie i zakrystii sklepienie kolebkowo-krzyżowe.

Obiekt dostępny dla zwiedzających poza godzinami nabożeństw.

Oprac. Katarzyna Kosior, OT NID w Warszawie, 28.10.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X: Województwo warszawskie, z. 22: Powiat siedlecki, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1965 r.
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury i budownictwa tzw Karta Biała, D. Pikula, 1991 r.
  • Atlas Zabytków Architektury w Polsce, H. Faryna-Paszkiewicz, M. Omilanowska, R.Pasieczny, Wydawnictwo naukowe PWN. Warszawa 2003 r.
  • J. Żabicki, Leksykon zabytków architektury Mazowsza i Podlasia, Arkady, Warszawa 2010 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1787 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Niwiski
  • Lokalizacja: woj. mazowieckie, pow. siedlecki, gmina Mokobody
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy