Kościół filialny MB Szkaplerznej, Nawojów Łużycki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół filialny MB Szkaplerznej

Nawojów Łużycki

photo

Kościół, wzniesiony jako dwór szlachecki. Wybitny przykład renesansowej architektury rezydencjonalnej o bogatym programie dekoracyjnym. Ważny także ze względu na osobę właściciela, wywodzącego się z rodu znanych śląskich możnowładców.

Historia

Budynek wzniesiony w latach 1570-71 przez Hansa Christopha von Tschirnhausa wg jego własnego projektu. Częściowo zniszczony w pożarze w 1626 r., przebudowany i rozbudowany o skrzydło wschodnie przez magdalenki z Lubania w XVIII w. Uszkodzony w 1945 r., został częściowo odbudowany na cele kościelne w latach 1966-68. Skrzydło zachodnie zabezpieczono jako trwałą ruinę.

Opis

Dwór usytuowany w północnej części wsi, przy Utrzymany w stylu renesansowym, murowany z kamienia i cegły. Bryła nieregularna, złożona z korpusu na planie kwadratu oraz dwóch skrzydeł: krótszego zachodniego i dłuższego wschodniego, z aneksem przedsionka od północy. Korpus i skrzydło wschodnie zwieńczone dachami czterospadowymi, nad skrzydłem ośmioboczna sygnaturka. Zachodnia część obiektu pozbawiona dachu. Przy północnej elewacji korpusu i częściowo wschodniej elewacji mieszczącego obecnie kościół skrzydła wschodniego dostawione dwukondygnacyjne, kamienne krużganki z jednoprzęsłowym ryzalitem zwieńczonym frontonem na krańcu północnym, sklepione kolebami z lunetami. Szerokie, odcinkowe arkady przyziemia, o ozdobnych klińcach, wsparte zostały na toskańskich kolumnach. Powyżej pełna balustrada, na której kanelowane jońskie kolumny wspierające o połowę węższe arkady. Balustrada piętra z arkadowymi wnękami, wypełnionymi kartuszami herbowymi (m.in. rodów von Hochberg, von Tschirnhaus, von Kottwitz, von Liedlau, von Chamer, von Nostitz), między którymi kariatydy - personifikacje Caritas i Flory oraz muzykujące postacie kobiece. Nad jedną z arkad pierwszej kondygnacji inskrypcja. W zachodnim skrzydle kamienny, prostokątny portal z korynckimi pilastrami, głowami fantastycznych zwierząt i płycinami. Na fryzie belkowania pozostałości inskrypcji. Otwory okienne tej części obiektu w kamiennych oprawach, w części typu fasciowego, w części - z uszakami. Okna części wschodniej w większości w opaskach tynkowych. Pośrodku wschodniej elewacji wykusz kaplicy z loggią powyżej. Wnętrze skrzydła o zmienionych podziałach, obecnie jednotraktowe, kryte stropem, a w części południowej (obecnym prezbiterium) kolebką z lunetami. Trzon i skrzydło zachodnie dwutraktowe, kryte kolebkami z lunetami, w zrujnowanej części obiektu zachowanymi tylko częściowo; na ścianach widoczne pozostałości polichromii z XVI w.

Wnętrze kościoła dostępne w czasie nabożeństw. Korpus i skrzydło dworu nieudostępnione do zwiedzania.

Oprac. Piotr Roczek, 28.05.2015 r.

Bibliografia

  • Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. T. 2 Pogórze Izerskie, Vol. II, red. M. Staffa, Wrocław 2003, s. 85-86,
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 591-592

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVI wl.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Nawojów Łużycki
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. lubański, gmina Lubań
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy