Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Most św. Rocha

Poznań

photo

Jeden z mostów na rzece Warcie, łączących lewobrzeżną i prawobrzeżną część Poznania. Wzniesiony w 1912 r. według projektu Hugo Schultza, zniszczony w 1939 roku. W latach powojennych został odbudowany. W 1949 r. nowe przęsło nurtowe zaprojektował Lucjan Ballenstedt.

Obecny most św. Rocha jest nową konstrukcją, wzniesioną na miejscu wcześniejszej w latach 2002-2004, według projektu Marka Jusika i Kazimierza Chudzińskiego oraz pracowni Ewy i Stanisława Sipińskich, którzy zaprojektowali tzw. Trasę Kórnicką, w której ciągu znajduje się przeprawa. Zachowane stare przęsło nurtowe posłużyło do odtworzenia w 2007 r. historycznej przeprawy w miejscu zniszczonego i rozebranego Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), łączącego Ostrów Tumski i Śródkę. Obecną konstrukcję mostu św. Rocha tworzy stalowe przęsło nurtowe rozpięte między przęsłami zalewowymi, wspartymi na betonowych filarach, licowanych okładziną kamienną. Zabytek znajduje się w obszarze pomnika historii: „Poznań - historyczny zespół miasta”.

Historia

Decyzję o wzniesieniu nowego mostu na Warcie, łączącego prawo i lewobrzeżną część Poznania, podjęto w 1902 r., kiedy został zniesiony system umocnień na lewym brzegu rzeki. Budowę nowej przeprawy według projektu Hugo Schultza ukończono w 1912 r., do użytku oddano ją rok później. Pierwotną konstrukcję mostu tworzyło stalowe przęsło nurtowe oraz łukowe przęsła, filary i przyczółki wykonane z żelbetu oblicowanego kamieniem.

W 1939 r. most został wysadzony w powietrze. Przęsło nurtowe zostało całkowicie zniszczone. W 1940 r. na jego miejscu zbudowano prowizoryczną konstrukcję drewnianą. Most został ponownie zniszczony w 1945 r. w trakcie walk o Poznań i ponownie odbudowany przy użyciu drewna. W 1949 r. nowe stalowe przęsło nurtowe zaprojektował Lucjan Ballenstedt.

Stan zachowania mostu w latach 90. XX w. oraz projektowana wówczas nowa trasa tramwajowa łącząca Stare Miasto z Ratajami (tzw. Trasa Kórnicka) wpłynęły na podjęcie decyzji o budowie nowego mostu. Do rozbiórki dotychczasowej przeprawy przystąpiono jesienią 2002 roku. Budowę nowego mostu według projektu Marka Jusika i Kazimierza Chudzińskiego ukończono i oddano do użytku w 2004 roku. Jego uroczyste otwarcie nastąpiło w dniu Imienin Patronów Miasta św.św. Piotra i Pawła, 29 czerwca.

Stare, zalewowe, stalowe przęsło mostu po zdemontowaniu spoczęło nad tzw. Kanałem Ulgi, skąd w 2007 r. zostało przetransportowane ok. 1 km na pn. i posłużyło do odtworzenia historycznej przeprawy na miejscu Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), łączącego Ostrów Tumski i Śródkę, zniszczonego w czasie II wojny światowej, następnie zastąpionego konstrukcją drewnianą, ostatecznie rozebraną na pocz. lat 70. XX wieku. Spektakularna i skomplikowana technicznie operacja przeniesienia przęsła nad Mostem Mieszka I zgromadziła wielu widzów.

Opis

Pięcioprzęsłowy most znajduje się na rzece Warcie, w ciągu ulic: Mostowa i Kórnicka. Konstrukcję tworzą po dwa przęsła zalewowe na osi na lewym i prawym brzegu, wsparte na żelbetowych filarach licowanych okładziną kamienną oraz rozpięte między nimi stalowe przęsło nurtowe. Rozpiętość mostu wynosi ponad 207 metrów. Na żelbetowej płycie pomostowej znajduje się podwójne torowisko tramwajowe ujęte jezdniami, które są oddzielone stalowymi łukami przęsła nurtowego od ścieżek rowerowych i chodników. Zamontowane na moście lampy oświetlające ciągi komunikacyjne stanowią jednocześnie źródło efektownej, nocnej iluminacji mostu.

Stalowe przęsło nurtowe starego mostu, które w 2007 r. posłużyło do odtworzenia historycznej przeprawy na miejscu Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), zostało rozpięte między Ostrowem Tumskim i Śródką, na dwóch brzegach Cybiny i obecnie pełni funkcję kładki pieszo-rowerowej.

Zabytek dostępny.

oprac. Anna Dyszkant, OT NID w Poznaniu, 11-02-2016 r.

Bibliografia

  • Atlas architektury Poznania, Poznań 2008, s. 204.
  • Karolczak W., Tajemnice Mostu św. Rocha, „Kronika Miasta Poznania” 1995, nr 3, s. 295-301.
  • Ryżyński A., Długa historia mostu św. Rocha, „Kronika Miasta Poznania” 1995, nr 1, s. 251-261.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: most
  • Chronologia: 2002 - 2004
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Mostowa , Poznań
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. Poznań, gmina Poznań
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy