Most św. Rocha, Poznań
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Jeden z mostów na rzece Warcie, łączących lewobrzeżną i prawobrzeżną część Poznania. Wzniesiony w 1912 r. według projektu Hugo Schultza, zniszczony w 1939 roku. W latach powojennych został odbudowany. W 1949 r. nowe przęsło nurtowe zaprojektował Lucjan Ballenstedt.  

Obecny most św. Rocha jest nową konstrukcją, wzniesioną na miejscu wcześniejszej w latach 2002-2004. Projekt architektoniczny współczesnego mostu powstał w pracowni Ewy i Stanisława Sipińskich (autorów projektu tzw. Trasy Kórnickiej, w której ciągu znajduje się przeprawa), a projekt jego konstrukcji został opracowany we współpracy z  Markiem Jusikiem i Markiem Wawrzyniakiem z Biura Projektów Komunikacyjnych.

Zachowane stare przęsło nurtowe posłużyło do odtworzenia w 2007 r. historycznej przeprawy w miejscu zniszczonego i rozebranego Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), łączącego Ostrów Tumski i Śródkę.

Obecną konstrukcję mostu św. Rocha tworzy stalowe przęsło nurtowe rozpięte między przęsłami zalewowymi, wspartymi na betonowych filarach, licowanych okładziną kamienną.

Zabytek znajduje się w obszarze Pomnika Historii: „Poznań – historyczny zespół miasta” (rozp. Prezydenta RP z dn. 28-11-2008 roku).

Historia

Decyzję o wzniesieniu nowego mostu na Warcie, łączącego prawo i lewobrzeżną część Poznania, podjęto w 1902 r., kiedy został zniesiony system umocnień na lewym brzegu rzeki. Budowę nowej przeprawy według projektu Hugo Schultza ukończono w 1912 r., do użytku oddano ją rok później. Pierwotną konstrukcję mostu tworzyło stalowe przęsło nurtowe oraz łukowe przęsła, filary i przyczółki wykonane z żelbetu oblicowanego kamieniem.

W 1939 r. most został wysadzony w powietrze przez żołnierzy Wojska Polskiego. Przęsło nurtowe zostało całkowicie zniszczone. W 1940 r. na jego miejscu zbudowano prowizoryczną konstrukcję drewnianą. Most został ponownie zniszczony w 1945 r. w trakcie walk o Poznań i ponownie odbudowany przy użyciu drewna. W 1949 r. nowe stalowe przęsło nurtowe zaprojektował Lucjan Ballenstedt. 

Stan zachowania mostu w latach 90. XX w. oraz projektowana wówczas nowa trasa tramwajowa łącząca Stare Miasto z Ratajami (tzw. Trasa Kórnicka) wpłynęły na podjęcie decyzji o budowie nowego mostu. Do rozbiórki dotychczasowej przeprawy przystąpiono jesienią 2002 roku. W 2004 r. wybudowano nowy most. Jego projekt architektoniczny powstał w pracowni Ewy i Stanisława Sipińskich, a projekt konstrukcji we współpracy z Markiem Jusikiem i Markiem Wawrzyniakiem z Biura Projektów Komunikacyjnych. Konsultantem całości rozwiązania był prof. Witold Wołowicki. Uroczyste otwarcie mostu nastąpiło w dniu Imienin Patronów Miasta – św.św. Piotra i Pawła, 29 czerwca 2004 roku. Most został nagrodzony w 2004 r. w Przeglądzie „Projekt Inżynierski Roku” (II nagroda), a w 2005 r. – nagrodą II stopnia przyznaną przez Ministra Transportu.

Stare, zalewowe, stalowe przęsło mostu po zdemontowaniu spoczęło nad tzw. Kanałem Ulgi, skąd w 2007 r. zostało przetransportowane ok. 1 km na pn. i posłużyło do odtworzenia historycznej przeprawy na miejscu Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), łączącego Ostrów Tumski i Śródkę, zniszczonego w czasie II wojny światowej, następnie zastąpionego konstrukcją drewnianą, ostatecznie rozebraną na pocz. lat 70. XX wieku. Spektakularna i skomplikowana technicznie operacja przeniesienia przęsła nad Mostem Mieszka I zgromadziła wielu widzów.

Opis

Pięcioprzęsłowy most znajduje się na rzece Warcie, w ciągu ulic: Mostowa i Kórnicka. Konstrukcję tworzą po dwa przęsła zalewowe na osi na lewym i prawym brzegu, wsparte na żelbetowych filarach licowanych okładziną kamienną oraz rozpięte między nimi stalowe przęsło nurtowe. Rozpiętość mostu wynosi ponad 207 metrów. Na żelbetowej płycie pomostowej znajduje się podwójne torowisko tramwajowe ujęte jezdniami, które są oddzielone stalowymi łukami przęsła nurtowego od ścieżek rowerowych i chodników. Zamontowane na moście lampy oświetlające ciągi komunikacyjne stanowią jednocześnie źródło efektownej, nocnej iluminacji mostu.

Stalowe przęsło nurtowe starego mostu, które w 2007 r. posłużyło do odtworzenia historycznej przeprawy na miejscu Mostu Cybińskiego (ob. Most Biskupa Jordana), zostało rozpięte między Ostrowem Tumskim i Śródką, na dwóch brzegach Cybiny i obecnie pełni funkcję kładki pieszo-rowerowej.

Zabytek dostępny.

oprac. Anna Dyszkant, OT NID w Poznaniu, 11-02-2016 r.

Bibliografia

  • Atlas architektury Poznania, Poznań 2008, s. 204.
  • Karolczak W., Tajemnice Mostu św. Rocha, „Kronika Miasta Poznania” 1995, nr 3, s. 295-301.
  • Ryżyński A., Długa historia mostu św. Rocha, „Kronika Miasta Poznania” 1995, nr 1, s. 251-261.
  • Ryżyński A., 750 lat poznańskich mostów, Poznań 2003, s. 151-171

Informacje ogólne

  • Rodzaj: most
  • Chronologia: 2002 - 2004
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Mostowa , Poznań
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. Poznań, gmina Poznań
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy