Most na Młynówce, Kłodzko
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Gotycki most na Młynówce w Kłodzku jest jedną z najstarszych przepraw zachowanych w Polsce.

Historia

Gotycki most na Młynówce został wzniesiony przed 1376-1390 r. na miejscu starszej przeprawy. Pierwotnie włączony w system obwarowań południowej części miasta, był rozpięty między miejską Mostową Bramą Górną, istniejącą już u schyłku XIII w., a Mostową Bramą Dolną, wzmiankowaną w 1469 roku. W 1. poł. XVI w. bramy te zostały zastąpione przez budowle nowożytne, przebudowane w latach 1543-1544 przez mistrza budowlanego Jakuba Adlera. Ostatecznie Mostowa Brama Górna, zespolona z murami miejskimi, uzyskała charakter założonej na rzucie prostokąta, trzykondygnacyjnej wieży bramnej z przesklepionym przejazdem, krytej ceramicznym dachem dwuspadowym. Mostowa Brama Dolna zamykała dostęp na most i miała formę arkadową. Obie bramy rozebrano w latach 1903-1904. Od XVII w. na filarach mostu zaczęto ustawiać barokowe rzeźby. W 1655 r. Johann Georg von Götzen wraz z żoną ufundował Pietę na miejscu niezrealizowanej kapliczki, na przeł. XVII i XVIII w. z fundacji Franza von Götzena powstała figura św. Jana Nepomucena. W 1714 r. ustawiono grupę figuralną Trójcy Św. Koronującej Marię (fundacja Franza Ferdinanda von Fitschena) i figurę św. Franciszka Ksawerego jako wotum po zarazie. Kolejnymi rzeźbami były grupa Ukrzyżowania z 1734 r., ufundowana przez rodzinę von Herbersteinów, i figura św. Wacława. Most był wielokrotnie wzmacniany i odnawiany w 1626, 1701, 1750, 1889 i 1974 roku. W 2009 r. przeprowadzono remont konserwatorsko-restauratorski, który otrzymał wyróżnienie w konkursie „Zabytek Zadbany” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prace konserwatorskie przy rzeźbach prowadzono w 1920 i 1972 r., między 1979 a 1999 r. i w 2009 roku.

Opis

Czteroprzęsłowy most z kamienia łamanego, ciosów kamiennych i cegły, wsparty na trzech filarach wzmocnionych przyporami kątowymi (lodołamami). Arkady przęseł mostu półkoliste, o lekko podwyższonej strzałce, arkada północna węższa, ostrołukowa. Na przyporze filaru środkowego (od zachodu) wykusz będący podstawą niezrealizowanej kapliczki. Balustrada mostu pełna, nakryta kamiennym parapetem, nawierzchnia z kostki brukowej. Na przyporach sześć kamiennych rzeźb: Pieta z 1920 r. (?) na barokowym cokole z 1655 r. (fundacja Johanna Georga von Götzena), Trójca Św. Koronująca Marię z 1714 r. (fundacja Franza Ferdinanda von Fitschena), św. Jan Nepomucen z przeł. XVII i XVIII w. (fundacja Franza von Götzen), grupa Ukrzyżowania z 1734 r. (fundacja rodziny von Herbersteinów), św. Franciszek Ksawery - kopia rzeźby z 1714 r. wykonana w 1920 r. przez Brunona Tschötschla, św. Wacław z XVIII wieku.

Zabytek dostępny.

oprac. Beata Sebzda, OT NID we Wrocławiu, 25.09.2014 r.

Bibliografia

  • Broniewski T., Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, Wrocław 1970, s. 90-94.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 41.
  • Eysymontt J., Studium historyczno-architektoniczne gotyckiego mostu w Kłodzku (woj. wrocławskie), Wrocław 1967 [mps w archiwum Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa we Wrocławiu].
  • Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza. Kłodzko 1998, s. 51, 211-212.
  • Mroczko T., Arszyński (red.), Architektura gotycka w Polsce, Warszawa 1995, t. 2, s. 107-108.
  • Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005, s. 155.
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15: Kotlina kłodzka, Wrocław 1994, s. 235-236.
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: most
  • Chronologia: 1376 – 1390 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Wita Stwosza , Kłodzko
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. kłodzki, gmina Kłodzko (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy