Dom mieszkalny, Mieszkowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Reprezentatywny przykład małomiasteczkowego, ryglowego domu mieszkalnego na terenie Pomorza Zachodniego i dawnej Nowej Marchii. Obiekt wzniesiony w tradycyjnej technice ryglowej, o pierwotnej formie architektonicznej, z elementami historycznego wyposażenia.

Historia

Dom został wzniesiony - prawdopodobnie - w 1 poł. XIX w., o czym świadczy typ konstrukcji ścian ryglowych i więźby dachowej. Brak informacji o budowniczych i pierwotnych właścicielach; przed 1945 r. była to parcela rolnicza z warsztatem kowalskim.

Obecnie dom stanowi własność miejską, z mieszkaniami komunalnymi. Budynek był doraźnie remontowany, z zachowaniem pierwotnej kompozycji i wystroju elewacji.

Opis

Dom jest usytuowany w zachodniej części układu staromiejskiego, w północnej (zwartej) pierzei zabudowy ul. Jana Pawła II, stanowiącej jedną z głównych ulic Mieszkowic. Budynek bez cech stylowych, o oryginalnym wystroju elewacji opartym na „rysunku” konstrukcji ryglowej z elementami historycznej stolarki. Dom wzniesiony został na planie prostokąta (12,3 x 10,5 m), frontem zwrócony na płd.-wschód, z dwoma wejściami. Jest to budynek dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, nakryty wysokim dachem dwuspadowym, którego kalenica licuje z sąsiednim domem nr 21. Ściany wykonane są w konstrukcji ryglowej, ze strychułowym (glinianym) i ceglanym wypełnieniem oraz tynkowanymi polami międzyryglowymi. Ściany piwnicy murowane z kamienia polnego i cegły ceramicznej. Stropy belkowe, drewniano-gliniane, wyprawione na głado. Nad piwnicą sklepienie kolebkowe oraz stropy drewniane, belkowe nagie. Więźba o konstrukcji krokwiowo-jętkowej z podwójnymi podporami stolcowymi, o zróżnicowanej obróbce i metryce drewnianego budulca. Pokrycie dachu stanowi ceramiczna dachówka karpiówka, ułożona w „rybią łuskę”.

Elewacja frontowa o pierwotnej kompozycji (5-osiowa, rytmiczna) i wystroju, akcentowana „rysunkiem” drewnianego szkieletu konstrukcyjnego oraz historyczną stolarką drzwiową. Elewacja tylna wtórnie obita papą, z nową stolarką. Wnętrze o pierwotnym rozplanowaniu, z brukowanym przejazdem bramnym (wzdłuż szczytu południowego) oraz dwutraktowym układem części mieszkalnej z przechodnimi pomieszczeniami. Drzwi frontowe dwuskrzydłowe, z geometrycznymi płycinami oraz pierwotnymi okuciami (w tym zoomorficzne klamki).

Obiekt dostępny z zewnątrz. Mieszkania prywatne.

Oprac. Waldemar Witek, OT NID Szczecin, 23.02.2015 r.

Bibliografia

  • Witek M., Witek W., Budownictwo ryglowe w gminie Mieszkowice. [w:] Nadodrzańskie Spotkania z Historią 2014, red. A. Chudziński, Pruszcz Gdański 2014, s. 299-321.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: 1 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Jana Pawła II 23, Mieszkowice
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. gryfiński, gmina Mieszkowice - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy