Kościół par. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, Maniów Wielki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół par. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Maniów Wielki

photo

Kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny stanowi przykład wielofazowej, wiejskiej budowli sakralnej z ok. poł. XIV i XV w., przebudowanej w roku 1861 i 1868. Wewnątrz i na elewacjach budowli zespół renesansowych i wczesnobarokowych płyt nagrobnych oraz epitafiów.

Historia

Istnienie parafii w Maniowie Wielkim potwierdzone zostało po raz pierwszy w 1335 r. Obecny kościół wzniesiono w dwóch fazach: prezbiterium ok. poł. XIV w.; nawę i zakrystię w wieku XV. Świątynia była pierwotnie budowlą bezwieżową, przekrytą stropem, z sygnaturką wystawioną na nowo w 1678 r., po zniszczeniu wskutek uderzenia pioruna. W 1715 r. prawdopodobnie przesklepiono prezbiterium oraz polichromowano wnętrze. W 1861 r. kościół poddano gruntownemu remontowi, który zatarł gotyckie cechy budynku. Zmieniono wówczas formę otworów okiennych i usunięto maswerki, zamurowano okno we wsch. ścianie prezbiterium, przebito w ścianie pn. oraz odnowiono tynki. Na ścianach i elewacjach umieszczono wtórnie epitafia oraz piaskowcowe płyty nagrobne pochodzące z XVI-XVII w., z płaskorzeźbionymi przedstawieniami zmarłych m.in. z rodów von Schindel i von Seidlitz. Wystawiono też kruchtę pd. i kaplicę pn. W 1868 r. wzniesiono wieżę nakrytą ostrosłupowym hełmem. W 1935 r. nową polichromię wnętrza wykonał Leon Richter z Lądka Zdroju. Kościół remontowano w l. 1969-70.

Opis

Kościół usytuowany w centrum wsi, na wyniesieniu, otoczony cmentarzem ogrodzonym murem kamienno-ceglanym.

Kościół orientowany, murowany, tynkowany. Założony na planie prostokąta, jednonawowy, oszkarpowany, z węższym, prosto zamkniętym prezbiterium i przylegającą do niego od pn. prostokątną zakrystią. Przy korpusie od zach. czworoboczna wieża kryta ostrosłupowym hełmem, od pd. niewielka kruchta, od pn. kaplica zamkniętą trójbocznie. Dachy ceramiczne, dwuspadowe; nad zakrystią dach pulpitowy, nad kaplicą wielospadowy. Elewacje zwieńczone gzymsem, wieża ujęta lizenami i gzymsami międzykondygnacyjnymi. Otwory okienne zamknięte półkoliście, w tynkowych opaskach. Na kalenicy nawy chorągiewka z datą 1678.

Prezbiterium nakryte dwuprzęsłowym sklepieniem krzyżowym ze szwami wyciągniętymi w tynku; w nawie polichromowany strop. Zakrystia przesklepiona kolebą, kaplica sklepieniem krzyżowym. Arkada łuku tęczowego półkolista.

W kościele zespół renesansowych i wczesnobarokowych, piaskowcowych płyt nagrobnych oraz epitafiów pochodzących z XVI-XVII w., m.in. z płaskorzeźbionymi przedstawieniami zmarłych z rodów von Schindel i von Seidlitz.

Zabytek dostępny.

Oprac. Beata Sebzda, OT NID we Wrocławiu, 28.04.2015 r.

Bibliografia

  • Degen K., Die Bau- und Kunstdenkmäler des Landkreises Breslau, Frankfurt am Main 1965, s. 75-80.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Seria Nowa, t. , z. Województwo wrocławskie, Sobótka, Kąty Wrocławskie i okolice, pod red. J. Pokory i M. Zlata, Warszawa 1991, s. 57-59.
  • Pilch J., Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska. Warszawa 2005, s. 223.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 285.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: ok. poł. XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Maniów Wielki
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. wrocławski, gmina Mietków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy