Zespół dworsko-parkowy, Manieczki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół dworsko-parkowy

Manieczki

photo

Manieczki wiązane są tradycją z osobą gen. Józefa Wybickiego. Dwór w Manieczkach o cechach barokizujących zarówno w formie jak i w dekoracji, stanowi przykład niewielkiej siedziby wiejskie, kaplica zbudowana w 1766 r. z fundacji Józefa Wybickiego - właściciela wsi, jest przykładem architektury barokowej.

Historia

Po ślubie z Esterą Wierusz-Kowalska w 1780 r. Józef Wybicki zakupił majątek w Wielkopolsce. W 1781 r. nabył Manieczki i Psarskie, trzy lata później dokupił Boreczek i Przylepki. W Manieczkach zbudował dworek, który spłonął klika lat po śmierci Wybickiego. Obecny dwór wzniesiono w 1894 r. dla ówczesnych właścicieli wsi Grodzickich w nieco innym miejscu. Rozbudowany na pocz. XX w. przez Brzeskich. Dobudowano aneks boczny wschodni oraz ganek z tarasem w kondygnacji piętra, poprzedzający główne wejście. Po 1920 r. dobudowano aneks zachodni. Od 1949 r. Manieczki stały się własnością Państwowych Gospodarstw Rolnych, które utworzyły tu w 1960 r. Kombinat PGR. Kombinat kultywował pamięć o Józefie Wybickim. Z inicjatywy ówczesnego dyrektora w 1978 r. otwarto w dworku Muzeum Józefa Wybickiego. Zgromadzono w nim eksponaty związane z postacią twórcy Hymnu polskiego, oraz epoką, w której żył. Przy Muzeum mieścił się Wielkopolski Oddział Stowarzyszenia Miłośników Tradycji Mazurka Dąbrowskiego. W 2006 r. muzeum zostało zamknięte, dwór jest obecnie własnością prywatną

Z fundacji Wybickiego w 1786 r. została w Manieczkach zbudowana kaplica. Park z końca XVIII w. W 1965 r. postawiono w nim głaz z tablicą upamiętniającą Wybickiego. W 1992 r. na wielkim głazie odsłonięto popiersie Wybickiego (rzeźb. Grzegorz Kowalski).

Opis

Zespół rezydencjonalny położony jest po południowej stronie drogi ze Śremu do Czempinia. Dwór, zwrócony elewacją frontową na południe, usytuowany jest na północnym skraju założenia. W części północno-zachodniej usytuowana jest kaplica -rotunda. Dwór jest budowlą murowaną, otynkowaną, na rzucie prostokąta, parterową z mieszkalnym poddaszem ukrytym w mansardowym dachu. Aneks wschodni parterowy, nakryty płaskim dachem, aneks zachodni nieco węższy od głównej bryły, nakryty wspólnym z nią dachem, zamkniętym trójbocznie od strony zachodniej. Lukarny w dachu ujęte są wolutowymi spływami, zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Elewacje ozdobione boniowaniem zwieńczone są profilowanym gzymsem podokapowym, z prostokątnymi, rozmieszczonymi regularnie oknami w architektonicznych obramieniach. Ganek na osi elewacji frontowej poprzedzony jest schodami ozdobionymi pilastrami ujmującymi zamknięty półkoliście otwór wejściowy. Nad nim taras o tralkowej balustradzie. Dworek w Manieczkach otoczony jest parkiem o pow. 43 ha, z trzema stawami. Park powstał w k. XVIII w. W jego północno-zachodniej części znajduje się barokowa kaplica-rotunda z kopulastym dachem z latarnią, wzniesiona jako wyraz wdzięczności Bogu za życiową pomyślność. W parku kilka głazów monumentów oraz we wschodniej części dwie ułamane kolumny z 1766 r. upamiętniające dwóch braci Kołaczkowskich, którzy zginęli pojedynkując się o dziewczynę.

Park dostępny dla zwiedzających, pałac dostępny z zewnątrz.

Opr. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 19-11-2015 r.

Bibliografia:

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. V: Województwo poznańskie, z. 25: Powiat śremski, oprac. T. Ruszczyńska, A. Sławska, Warszawa 1961 s. 31
  • Libicki M., Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce, Poznań 2003, s.152-153.
  • Strzałko M. /red./ Majątki Wielkopolskie, t. 7 Powiat Śremski, Szreniawa 2002, s. 128-130
  • 123x Wielkopolska, Poznań 1995, s. 97-99

Informacje ogólne

  • Rodzaj: pałac
  • Chronologia: 1894 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Manieczki
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. śremski, gmina Brodnica
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy