Hotel Europejski, ob. Hotel Europa, Lublin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Najbardziej reprezentacyjny gmach publiczny w 2 poł. XIX w., na terenie Lublina, o cechach architektury neorenesansowej. Od momentu powstania w latach 1865-1867 do dnia dzisiejszego nieprzerwanie pełniący swą pierwotną funkcję - hotelu.

Historia

Hotel „Europejski”, następnie zwany "Europa", został wybudowany w latach 1865-67, według projektu ówczesnego budowniczego gubernialnego Ludwika Szamoty. Wzniesiono go na terenie dwóch parceli, stanowiących pierwotnie część ogrodu przy pałacu Czartoryskich, na tzw. „Zwierzyńcu”, zakupionych przez Marcina Kobylińskigo na pocz. XIX w. W 1864 r. teren nabyli Franciszek Chobrzyński i Chaim Forszteter z zamiarem wzniesienia hotelu. Wkrótce został on zrealizowany dużym staraniem i nakładem środków, w niespotykanej wówczas w Lublinie skali. Przy budowie użyto między innymi materiałów (cegieł, drewna) pochodzących z dóbr kozłowieckich Jana hr. Zamojskiego. Do wykonania poszczególnych elementów zaangażowano najlepsze firmy i majstrów. Wnętrza malowali malarze ze Lwowa. Powstał jeden z najbardziej reprezentacyjnych gmachów miasta, wzorowany na hotelu Europejskim w Warszawie (zaprojektowanym przez arch. Henryka Marconiego). Dwupiętrowy gmach z belwederem w narożu założono na nieregularnym planie zbliżonym do podkowy. We wnętrzach o układzie dwu- i trzytraktowych zastosowano nowoczesne rozwiązania, urządzono komfortowe łazienki oraz elegancką restaurację i cukiernię. W 2 poł. XIX w. nieruchomość pozostawała w rękach rodziny Romana Okulicza Kozaryna, a następnie Jana Michelisa. W 1918 r. znaczna część nieruchomości przeszła drogą spadku w posiadanie Lubelskiego Towarzystwa Dobroczynności, a pozostała w rękach Zofii Michelisowej. Od 1940 r. przez cały okres hitlerowskiej okupacji hotel wraz z funkcjonującą w nim restauracją i barem znajdowały się na liście lokali przeznaczonych wyłącznie dla Niemców. W hotelowych pokojach urządzono biura niemieckiego Gubernialnego Urzędu Finansowego. W 1944 r. wybuch bomby lotniczej znacznie uszkodził południowo-zachodni narożnik hotelu i zniszczył budynek od północy. Obiekt remontowano w latach 1944,1949 oraz 1954. Po II wojnie światowej pozostawał własnością Skarbu Państwa, administrowany był przez PTTK, które w 1992 r. stało się jego prawnym właścicielem. Na przestrzeni lat obiekt nie był remontowany. W 1999 r. przystąpiono do rewaloryzacji budynku. Powstała w tym celu dokumentacja projektowa autorstwa prof. zw. dr hab. inż. arch. Wiktora Zina i prof. dr inż. arch. Andrzeja Białkiewicza zakładała dbałość o zachowanie jego oryginalnej formy oraz pierwotnej funkcji. W 2000 r. przystąpiono do rewaloryzacji wnętrz, gdzie szczególną uwagę zwrócono na konserwację detalu architektonicznego oraz generalnego remontu elewacji. Prace zakończono wiosną 2002 r. Fakt przyznania obiektowi Lauru Konserwatorskiego, w 2003 r., był ich swoistym podsumowaniem i weryfikacją.

Opis

Hotel Europa znajduje się w śródmieściu Lublina przy ulicy Krakowskie Przedmieście 29. Zajmuje naroże ulicy Krakowskie Przedmieście oraz Placu Litewskiego. Frontem zwrócony na południe. Wzniesiony w stylu neorenesansowym.

Murowany z cegły ceramicznej, otynkowany. Założony na planie zbliżonym do litery „L”, o zaokrąglonym narożu południowo zachodnim i prostopadle przylegającą doń od wschodu oficyną. Pomieszczenia w zasadniczo dwóch traktach rozdzielonych korytarzem. Układ wnętrz z przelotową sienią i owalnym hallem w narożu południowo zachodnim, dostępnym głównym wejściem. Oficyna jednotraktowa dostępna od podwórza. Bryła trzykondygnacyjna nakryta dachami dwuspadowymi z belwederem w narożu nakrytym spłaszczonym dachem, podpiwniczona. Hall i klatka schodowa sklepione spłaszczoną kolebką. W pozostałych pomieszczeniach stropy płaskie.

Budynek dwufasadowy o zaokrąglonych narożach. Trzykondygnacjowy, na cokole, zwieńczony fryzem konsolowym i profilowanym gzymsem koronującym. Parter boniowany z otworami witrynowymi zamkniętymi odcinkowo. Otwory okienne wyższych kondygnacji prostokątne w opaskach. Na wysokości II kondygnacji w oprawie w formie aedicul. W narożu osie ujęte dodatkowo pilastrami w wielkim porządku. W zwieńczeniu ścianka attykowa ponad którą belweder z oknami biforialnymi ujętymi pilastrami. Rozmieszczony na fasadzie detal architektoniczny reprezentują: głowy w medalionach, motywy roślinne, wole oczka. We wnętrzu na półpiętrach klatki schodowej znajdują się medaliony wypełnione głowami.

Obiekt dostępny dla zwiedzających (część pomieszczeń - sklepy, cukiernia, kantor dostępne w godzinach otwarcia poszczególnych lokali).

Oprac. Anna Sikora-Terlecka, OT NID w Lublinie, 03-02-2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna, Hotel „Europejski”, opr. Bortkiewicz Ewa, Studziński Jacek, Lublin 1992, Archiwum WUOZ w Lublinie, Archiwum NID w Warszawie.
  • Kawałko Piotr, Nestorowicz Zbigniew, Lublin. Przewodnik, Lublin 2012, s. 196.
  • Michalska Grażyna, Hotel Europejski. Kamienica przy ul. Krakowskim Przedmieściu 29 w Lublinie. Rozpoznanie historyczne i wytyczne konserwatorskie, Lublin 1993, Archiwum WUOZ Lublin, sygn. 4703
  • Nowak Bernard, Lublin. Przewodnik, Lublin 2000, s. 169-170.
  • Żywicki Jerzy, Urzędnicy: architekci, budowniczowie, inżynierowie cywilni …, Lublin 2010, str. 169-170.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1865 - 1867
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Krakowskie Przedmieście 29, Lublin
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. Lublin, gmina Lublin
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy