Willa Herbstów, ob. Muzeum Pałac Herbsta oddział Muzeum Sztuki, Łódź
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Willa Herbstów, ob. Muzeum Pałac Herbsta oddział Muzeum Sztuki

Łódź

photo

Budynek willi Matyldy i Edwarda Herbstów w Łodzi stanowi jeden z przykładów miejskiej rezydencji przemysłowca, który usytuowany został w zespole na terenie Księżego Młyna. Stanowi jego integralną część i pokazuje typowy sposób organizowania przestrzeni fabryczno- rezydencjonalnej na terenie Łodzi w końcu XIX w. Jest to obiekt o charakterze reprezentacyjnym, otoczony ogrodem i zespołem budynków gospodarczych. Zachowany pierwotny układ wnętrz rezydencji, w wyniku badań archiwalnych i przeprowadzonego remontu konserwatorskiego, otrzymał bogaty, bardzo zbliżony do oryginalnego wystrój. Także układ przestrzenny zespołu poddany został pracom umożliwiającym wykorzystanie poszczególnych jego części dla celów muzealnych i dla zwiedzających.

Historia

Neorenesansowa willa ufundowana została przez Karola Scheiblera jako prezent ślubny dla najstarszej córki Matyldy i Edwarda Herbsta, który zarządzał zakładami jeszcze za życia teścia. Powstała w latach 1875-76. Projekt przypisywany jest architektowi miejskiemu Hilaremu Majewskiemu. Wozownię zaprojektował znany architekt Adolf Zeligson.

Opis

Budynek zaprojektowano na planie prostokąta, od strony wschodniej do budynku przylega łącznik, duża sala balowa i przeszklony łącznik pozwalający na przejście z sali do oranżerii. Do sali balowej od północy przylega dwuskrzydłowa oficyna, a przy jej północno wschodnim narożniku umieszczono niewielki prostokątny budynek mieszkalny. Elewacje willi są zaakcentowane ryzalitami: płytkim, trzyosiowym od strony zachodniej z figurą prządki w centralnej osi I piętra, półokrągłym, parterowym od strony ogrodu i od północy ryzalitem z wydatnym portykiem wejściowym wspartym na dwóch parach kolumn o gładkich trzonach i zwieńczonych kapitelami jońskimi. W ryzalicie zachodnim dodatkowe akcenty ozdobne stanowią na parterze pilastry narożne o prostych kapitelach i pary półkolumn o gładkich trzonach i kapitelach kompozytowych flankujące otwór okienny w osi centralnej. Ponad nim na I piętrze znajduje się nisza z figurą prządki zwieńczona trójkątnym naczółkiem wspartym na dwóch pilastrach o gładkich trzonach i kapitelach kompozytowych. Narożniki willi i ryzalitów zdobi boniowanie. Pod okapem dachu wokół całego budynku biegnie zwieńczenie złożone z profilowanych listew oddzielających fryz wolich oczu, kostek i konsol. Całość koronuje wysunięty, profilowany okap.

We wschodniej części działki stoi duży budynek ustawiony prostopadle do ul. Tymienieckiego, mieszczący niegdyś stajnie i pomieszczenia mieszkalne w wieży. Wybudowano go z czerwonej cegły, zaś dekoracje dzielące elewacje i akcentujące narożniki wykonano z gładkiego, jasnego tynku. Elewację frontową zdobią medaliony z pełnoplastycznymi rzeźbami końskich głów.

Rezydencja jest typowym dla Łodzi przykładem luksusowego mieszkania właściciela- zarządcy fabryki usytuowanego w pobliżu kompleksu fabrycznego i zespołu domów robotniczych. Wnętrza budynków zespołu zaadaptowane zostały dla potrzeb Muzeum Sztuki, którego willa jest filią od roku 1976. Zaprezentowane są tu wnętrza fabrykanckie z przełomu XIX i XX w. Pomieszczenia zaaranżowane zostały zgodnie z ich przeznaczeniem na gabinety, salony, pokoje i sypialnie. Zobaczymy tu także zbiory malarstwa- obrazy Matejki, Rodakowskiego, Gierymskiego, Wyczółkowskiego, Boznańskiej czy Wyspiańskiego. Od momentu przejęcia przez Muzeum Sztuki kompleks był wielokrotnie poddawany pracom remontowym, odtworzeniowym i konserwatorskim. Ostatnie duże prace adaptacyjne i remontowe pozwoliły na stworzenie w willi i budynkach przylegających nowoczesne muzeum wnętrz z bogatą ofertą dla indywidualnych turystów i dużych grup zwiedzających zarówno dorosłych jak i dzieci.

Muzeum jest dostępne dla zwiedzających. Na terenie willi obowiązuje zakaz stosowania lamp błyskowych.

Oprac. Patrycja Podgarbi, OT NID w Łodzi, 25-08-2014 r.

Bibliografia

  • Bandurka M., Rosin R., Łódź 1423-1823-1973. Zarys dziejów i wybór dokumentów, Łódź 1974
  • Kopińska A., Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa, Willa, październik 1989.
  • Stefański K., Jak zbudowano przemysłową Łódź. Architektura i urbanistyka miasta w l. 1821-1914, Łódź 2001
  • Stefański K., Atlas architektury dawnej Łodzi do 1939 r., Łódź 2008.
  • Stefański K., Łódzkie wille fabrykanckie, Łódź 2013, s. 224-229.
  • Strzałkowski J., Architekci i budowniczowie w Łodzi do r. 1944, Łódź 1997
  • Urbaniak A., Śladami starej Łodzi, t. I, Łódź 1988, t. II, Łódź 1993

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 1875 - 1876
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Przędzalniana 72, Łódź
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. Łódź, gmina Łódź
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy