Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół pw. Wszystkich Świętych

Łososina Górna

photo

Drewniany, XVIII-wieczny kościół wokół którego rozwija się burzliwie strefa przemysłowa. Dawniej samodzielna wieś, dzisiaj „dzielnica” Limanowej. Kilkanaście lat temu to tutaj zlokalizowane były największe zakłady przemysłowe miasta, teraz weszły do dodatkowo mniejsze zakłady i przetwórnie oraz bazy transportowe.

Historia

Parafia w Łososinie istnieje co najmniej od 1320 r. (pierwsza wzmianka źródłowa), jest starsza od dominującej dziś Limanowej. Kościół pochodzi z 1778 r . Przy budowie świątyni wykorzystano elementy z budowli późnogotyckiej. W czasie reformacji Rupniowscy sprofanowali i zniszczyli pierwszy kościółek łososiński, którego byli kolatorami. Po odejściu arian, na początku XVII wieku, kościół przez kilka lat stał opuszczony; proboszcz wrócił tu dopiero w 1615. Świątynia została wyremontowana. W 1846, podczas rabacji, wywleczono z kościoła i pobito na śmierć miejscowego dziedzica, Jana Pieniążka. W 1867 wizytował parafię łososińską biskup Pukalski z Tarnowa, który zważając na zły stan kościółka, kategorycznie zalecił renowację. Przeprowadzono ją w dwóch fazach: 1873-1882 oraz 1891-1892. W 1891 do prezbiterium dobudowano dwie kaplice. Ostatni remont miał miejsce w 2008, kiedy m.in. pokryto dach blachą miedzianą.

Opis

Świątynia drewniana, orientowana, wzniesiona w konstrukcji zrębowej, z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Główne wejście znajduje się pod wieżą zbudowaną na planie kwadratu. Na wieży, konstrukcji słupowej z 1648, zabytkowy dzwon o imieniu "Święty Andrzej", odlany w 1520. Wieża nakryta baniastym hełmem. Dach nad prezbiterium i nawą dwukalenicowy, z wieżyczką na sygnaturkę. Wnętrza nawy nakryte płaskim stropem; w prezbiterium pozorne sklepienie kolebkowe. Rokokowy wystrój i wyposażenie wnętrza pochodzą głównie z XVIII w., z polichromią figuralno-ornamentalną z XIX w. Do najciekawszych jej elementów należą: Sąd Ostateczny oraz Adoracja Matki Bożej z Dzieciątkiem przez św. Izydora (tu święty ubrany jest w tradycyjny strój górali limanowskich). Ołtarz główny zdobią obrazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem w typie Śnieżnej i Wszystkich Świętych. W środku kościoła kamienna chrzcielnica gotycka z XV w. oraz neorokokowa ambona z XIX w. Zachowany obraz hiszpańskiego męczennika, św. Zefiryna, otoczony szczególnym kultem przez licznych w okolicy Romów. Obok kościoła skromny pomnik ku czci Legionów Polskich.

Obiekt dostępny. Msze św. w dni powszednie 6:00, 18:30 (17:00). Niedziele i święta 6:30, 8:00, 9:30, 11:00, 17:30 (16:30) 7:00, 9:00, 11:00, 16:00.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20.03.2015 r.

Bibliografia

  • G. Ruszczyk, Drewniane kościoły w Polsce 1918-1939, Warszawa 2001,
  • [M. Kornecki], Kościoły Diecezji Tarnowskiej [w:] Rocznik Diecezji Tarnowskiej, Tarnów 1972,
  • J. Rzepa, M. Kornecki, Dzwony diecezji tarnowskiej, Kraków 2001, s. 105.
  • P. Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki 2009,
  • Matuszczyk, Beskid Wyspowy. Pruszków 2008.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. I, Województwo krakowskie, z. 7, Powiat limanowski, Warszawa 1953

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Koszarska 1, Limanowa 3 , Łososina Górna
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. limanowski, gmina Limanowa
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy