Kościół pw. św. Marcina, Strzeleczki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Marcina

Strzeleczki

photo

Zbudowany w 2 połowie XVIII wieku kościół stanowi przykład architektury późnobarokowej z harmonijnie zakomponowanym wnętrzem, w którym elementy wyposażenia współgrają z detalem architektonicznym.

Historia

Historia Strzeleczek sięga XIII wieku, kiedy to wieś nazywała się Strelicz i pełniła funkcje osady targowej. W 1327 roku Strzeleczki otrzymały prawa miejskie. Od XIV wieku była to duża miejscowość, w której siedzibę miała parafia i działała szkoła. Miejscowość przetrwała najazdy Husytów w XV wieku i szwedzkich wojsk w wieku XVII, a prawa miejskie straciła dopiero w połowie wieku XVIII. Obecny kościół w Strzeleczkach zbudowany został w 2 poł. XVIII wieku prawdopodobnie z zachowaniem z wcześniejszego, późnogotyckiego kościoła dolnej kondygnacji wieży.

Opis

Kościół usytuowany został w centrum miejscowości, na południe od rynku, u zbiegu ulic Sienkiewicza i Kościelnej na owalnym placu otoczonym kamiennym ogrodzeniem. Świątynia jest orientowana, z prostokątną nawą i trójbocznie zamkniętym prezbiterium. W pierwszym przęśle nawy po stronach północnej i południowej znajdują się, tworzące transept, prostokątne kaplice o wciętych narożnikach, zamknięte absydami. Przy północnej kaplicy znajduje się prostokątna kruchta. Na osi kościoła, po stronie zachodniej postawiona została czworoboczna wieża flankowana dobudówkami. Przed wieżą umieszczona jest prostokątna kruchta. Po stronie wschodniej, w przedłużeniu korpusu kościoła znajduje się zakrystia. Późnobarokowy kościół jest murowany z cegły i kamienia łamanego, otynkowany ze ścianami o dekoracji ramowej i boniowanych narożnych pilastrach. W nawie znajdują się otwory okienne zamknięte łukiem koszowym, w uszatych opaskach z kluczem. Korpus kościoła kryty jest dachami siodłowymi i pulpitowymi. Fasada kościoła jest trójosiowa z trójkondygnacyjną wieżą w osi środkowej i flankującymi ją niższymi dobudówkami oraz wysuniętą przed lico kruchtą. Znajdujący się na osi kruchty prostokątny otwór wejściowy z półkolistym naświetlem, flankowany jest kompozytowymi pilastrami. Elewacje boczne kruchty dekorowane są podziałami ramowymi; w północnej znajduje się prostokątny otwór wejściowy. Kruchta zwieńczona jest gzymsem koronującym i szczytem o linii wklęsło-wypukłej; w jego centrum znajduje się półkolisty otwór okienny. Czworoboczna wieża, w poziomie artykułowana jest gzymsami: międzykondygnacyjnym i koronującym, zaś w pionie znajdującymi się na osi otworami okiennymi (wąskim prostokątnym w I kondygnacji i dwoma w II: prostokątnym i zamkniętym łukiem pełnym). W ostatniej kondygnacji wieża z czworobocznej przechodzi w ośmioboczną, jej zwieńczenie stanowi hełm baniasty z ośmioboczną latarnią. Kościół w Strzeleczkach jest budowlą typu salowego z prezbiterium i kaplicami bocznymi otwartymi do nawy arkadami o łuku spłaszczonym. Wnętrze nakryte jest sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi dekorowanym polichromią; w przyziemiu wieży znajduje się sklepienie krzyżowe. W przęśle zachodnim znajduje się empora muzyczna z balustradą o linii wklęsło-wypukłej. Ściany wnętrza rozczłonkowane gierowanymi pilastrami kompozytowymi. Wyposażenie jednolite, pochodzące głównie z końca XVIII wieku, w skład którego wchodzą: późnobarokowy ołtarz główny ze znajdującym się w centrum obrazem i figurami ojców kościoła oraz grupą Trójcy Świętej w zwieńczeniu, ołtarze boczne, przyścienna ambona i znajdująca się naprzeciwko niej chrzcielnica z nadbudową z przedstawieniem figuralnym sceny Grzechu Pierworodnego.

Zabytek dostępny. Zwiedzanie wnętrz po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 1.12.2014 r.



Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 6: Powiat krapkowicki, oprac. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1963, s. 30-31.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, t. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg. Bezirks Oppeln, Breslau 1892, s. 313.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: II poł. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościelna , Strzeleczki
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. krapkowicki, gmina Strzeleczki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy