Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół parafialny pw. Świętej Trójcy

Rudziczka

photo

Kościół zbudowany został na nietypowym planie elipsy.

Historia

Parafia w Rudziczce powstała na przełomie XIII/XIV wieku. Pod względem administracyjnym należała do diecezji wrocławskiej. Po raz pierwszy kościół wzmiankowany jest w źródłach w 1337 roku. Od 1555 r. - w rękach protestantów. W 1582 r. wzniesiono nową świątynię na miejscu dotychczasowego kościoła katolickiego. Obecny kościół w Rudziczce zbudowano w latach 1801-1803 w stylu klasycystycznym. Kamień węgielny pod jego budowę położono 1 czerwca 1801 roku. Inicjatorem budowy był ks. dziekan i proboszcz Thomas Graber. Poświęcenia kościoła dokonał biskup wrocławski książę Melchior von Diepenbrock, który w 1850 r. odwiedził Rudziczkę. W 1863 r. wymieniono dotychczasową posadzkę zbudowaną z kamienia łamanego i cegły na marmurową, zdobioną motywami kwiatowymi, w 1868 r. zamontowano nowe organy, w 1888 r. Odrusch z Głubczyc wykonał nową ambonę (ostatnia renowacja w 1993 r.), w 1892 r. założono nowe okna witrażowe z patronami sąsiednich kościołów: św. Anny (patronki Niemysłowic) i św. Jerzego (patrona Mieszkowic). W 1935 r. wzniesiono obecną wieżę kościoła.

Opis

Kościół pw. Świętej Trójcy w Rudziczce usytuowany jest na wzniesieniu przy drodze w centrum miejscowości. Przy kościele znajduje się cmentarz z nagrobkami z XIX w. Kościół wzniesiony został na planie elipsy jako budowla orientowana z czworoboczną wieżą z wieżyczkami od zachodu i prostokątnymi przybudówkami, w których mieszczą się zakrystia (od północy) i kruchta z lożami na piętrze (od południa). Korpus kościoła przekryty jest charakterystycznym dachem u nasady na planie elipsy i o łukowej kalenicy schodzącej do samej nasady. Wieża - trzykondygnacyjna, dzielona gzymsami i zwieńczona attyką. Nieco niższe od korpusu przybudówki przekryte są dachami siodłowymi o kalenicy prostopadłej do korpusu. Obiekt jest murowany z cegły, otynkowany o elewacjach artykułowanych zamkniętymi segmentowo otworami okiennymi rozmieszczonymi po pięć z każdej strony (od pd. i pn.). Korpus kościoła obiega podwójny gzyms koronujący. Ponad wejściem głównym znajduje się płycina z datą budowy kościoła. Salowe wnętrze nakryte jest sklepieniem żaglastym. Ściany artykułowane są kanelowanymi pilastrami, pomiędzy którymi znajdują się płytkie nisze z otworami okiennymi. Od zachodu znajduje się wsparty na kolumnach jońskich chór muzyczny. Wystrój wnętrza pochodzi częściowo z końca XVIII w., lecz w dużej mierze został zmieniony w czasie kapitalnego remontu z przełomu XIX i XX wieku. Architektoniczny ołtarz główny z ok. 1800 r. przeniesiony został w 1826 r. z kościoła Franciszkanów w Raciborzu. W jego retabulum znajduje się obraz św. Trójcy z 1888 r. namalowanym przez Josepha Fahnrotha. Ponadto w świątyni znajdują się ołtarze boczne, obrazy z 1662 r. przedstawiające św. Ludwika i św. Bonawenturę, barokowy krucyfiks, dzwon z 1858 r., organy z 1867 r. (2 manuały z 14 głosami), ambona z 1888 r. (wykonana przez rzeźbiarza Paula Ondrusch z Głubczyc), witraże z 1892 r. - dwa z nich to witraże figuralne, przedstawiające patronów sąsiednich kościołów: św. Anny, patronki Niemysłowic oraz św. Jerzego - patrona Mieszkowic. Ponadto przy bocznym wyjściu z kościoła znajdują się dwie figury św. Antoniego i Chrystusa, przy wejściu do zakrystii - figury św. Józefa i św. Barbary, a w nawie wiszą obrazy Chrystusa z XVIII w., bł. Jana Grande z XVIII w., św. Piotra Kanisi z XVIII w. Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1 poł XIX w. W elewacji przy bocznym wejściu do kościoła znajdują się dwie kamienne, renesansowe płyty nagrobne małżonków Christofa Workwitz-Morkwitz z Rudziczki i żony Urszuli Bischofshey z 1606 r. Pochodzą one z wcześniejszej budowli. Obok znajduje się epitafium z 1674 r. poświęcone zmarłym rodzicom ówczesnego proboszcza.

Kościół użytkowany, dostępny.

Oprac. Joanna Banik, OT NID w Opolu, 4.08.2015 r.

 

Bibliografia

  • Chrząszcz J., Geschichte der Stadt Neustadt in Oberschlesien. Magistrat  Neustadt. Neustadt 1912.
  • Dereń A., Rudziczka - dzieje wsi do 1945 roku 700-lecie Rudziczki [w:] Ziemia Prudnicka rocznik 2004, red. G. Weigt, A. Dereń, Prudnik 2004, s. 190 - 197.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 7: Powiat prudnicki, oprac. T. Chrzanowski, M. Kornecki, Warszawa 1960, s. 66-67
  • Kronika parafii Rudziczka - archiwum parafii pw. Świętej Trójcy w Rudziczce.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler der Landkreise des Reg.-Bezirks Breslau, Breslau 1889.
  • Markgraf H., Schulte J. W., Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis, C 228, s. 104.
  • Schwedowitz W., Geschichte der Pfarrer des Archipresbiterates Neustadt OS., Neustadt 1938.
  • Zawada S. Projekt remontu więźby i wymiany pokrycia dachowego kościoła w Rudziczce, 1959 -Arch. WUOZ w Opolu, sygn. 470
  • Ziemia Prudnicka. Dzieje, gospodarka, kultura, red. W. Lesiuk, Opole 1978.
  • Żmuda J., Rudziczka, Opole 2003.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1801-1803
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rudziczka 216
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. prudnicki, gmina Prudnik - obszar wiejski
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy