Kościół parafialny pw. św. Doroty, Petrykozy
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół parafialny pw. św. Doroty

Petrykozy

photo

Przykład architektury klasycystycznej zachowanej bez przekształceń. Wzniesiony według projektu J. Ch. Kamsetzera.

Historia

Parafia w Petrykozach istnieje od 1470 r. Obecny kościół został wzniesiony na miejscu starszego (drewnianego) na polecenie Marszałka Stanisława Małachowskiego w r. 1791 r. Autorem projektu był J. Ch. Kamsetzer, nadworny architekt Stanisława Augusta Poniatowskiego, którego dokonania Małachowski poznał w czasie licznych pobytów w Warszawie. Świątynia nie podlegała przekształceniom architektonicznym i zachowała swą pierwotną klasycystyczną formę.

Opis

Budowla umiejscowiona jest przy drodze prowadzącej do Opoczna, w północnej części wsi. Otacza ją murowane ogrodzenie z bramą i furtkami od strony zachodniej. Kościół nie jest orientowany- prezbiterium umiejscowione od północnego wschodu. Zrealizowana na rzucie dwóch połączonych prostokątów o różnej wielkości. Kamsetzer zaprojektował ją jako jednonawową, z węższym i nieco niższym od nawy prezbiterium. Mury z piaskowca i cegły, tynkowane. Więźba dachowa drewniana, przekryta dachami dwuspadowymi (osobne połacie dla prezbiterium i nawy). Sklepienia w nawie i prezbiterium kolebkowe z lunetami, przedzielane gurtami. Elewacje budynku pozbawione są elementów dekoracyjnych. Jedynie dwukondygnacyjną fasadę w niższej partii zdobi ryzalit zwieńczony wydatnym gzymsem i trójkątnym szczytem. Kondygnację wyższą tworzy wieża zwieńczona szczytem schodkowym. Wejście do kościoła zaakcentowane zostało przez portyk kolumnowy a nad nim znajduje się płycina z napisem „Domus Orationis MDCCXCI”. Elewacje boczne podzielone pilastrami i poziomo płaskim gzymsem. Nad nim umieszczono okna arkadowe . W elewacji wschodniej znajduje się wejście do krypty, w elewacji północnej wejście do zakrystii. Wnętrze świątyni zachowało pierwotną formę- ściany boczne nawy podzielone filarami, podtrzymujące gzyms kordonowy. We wnętrzu świątyni uwagę przykuwa z obrazem MB z Dzieciątkiem autorstwa T. Sciaccy z 1792 r. umieszczony w ołtarzu głównym. Większość wyposażenia, jak organy, ambona i ołtarze pochodzi z końca XVIII w. i XIX w.

Obiekt dostępny z zewnątrz cały rok, wnętrza można obejrzeć, po uprzednim uzgodnieniu z proboszczem.

Oprac. Anna Michalska, NID OT w Łodzi, 10.09.2014 r.

Bibliografia

  • Wiśniewski J., Dekanat opoczyński, Radom 1913.
  • Łoza S., Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954.
  • Batowska N., Batowski Z., Kwiatkowski M., Jan Chrystian Kamsetzer, architekt Stanisława Augusta, Warszawa 1978.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Petrykozy 41, Petrykozy
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. opoczyński, gmina Białaczów
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy