Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół parafialny pw. św. Doroty

Petrykozy

photo

Przykład architektury klasycystycznej zachowanej bez przekształceń. Wzniesiony według projektu J. Ch. Kamsetzera.

Historia

Parafia w Petrykozach istnieje od 1470 r. Obecny kościół został wzniesiony na miejscu starszego (drewnianego) na polecenie Marszałka Stanisława Małachowskiego w r. 1791 r. Autorem projektu był J. Ch. Kamsetzer, nadworny architekt Stanisława Augusta Poniatowskiego, którego dokonania Małachowski poznał w czasie licznych pobytów w Warszawie. Świątynia nie podlegała przekształceniom architektonicznym i zachowała swą pierwotną klasycystyczną formę.

Opis

Budowla umiejscowiona jest przy drodze prowadzącej do Opoczna, w północnej części wsi. Otacza ją murowane ogrodzenie z bramą i furtkami od strony zachodniej. Kościół nie jest orientowany- prezbiterium umiejscowione od północnego wschodu. Zrealizowana na rzucie dwóch połączonych prostokątów o różnej wielkości. Kamsetzer zaprojektował ją jako jednonawową, z węższym i nieco niższym od nawy prezbiterium. Mury z piaskowca i cegły, tynkowane. Więźba dachowa drewniana, przekryta dachami dwuspadowymi (osobne połacie dla prezbiterium i nawy). Sklepienia w nawie i prezbiterium kolebkowe z lunetami, przedzielane gurtami. Elewacje budynku pozbawione są elementów dekoracyjnych. Jedynie dwukondygnacyjną fasadę w niższej partii zdobi ryzalit zwieńczony wydatnym gzymsem i trójkątnym szczytem. Kondygnację wyższą tworzy wieża zwieńczona szczytem schodkowym. Wejście do kościoła zaakcentowane zostało przez portyk kolumnowy a nad nim znajduje się płycina z napisem „Domus Orationis MDCCXCI”. Elewacje boczne podzielone pilastrami i poziomo płaskim gzymsem. Nad nim umieszczono okna arkadowe . W elewacji wschodniej znajduje się wejście do krypty, w elewacji północnej wejście do zakrystii. Wnętrze świątyni zachowało pierwotną formę- ściany boczne nawy podzielone filarami, podtrzymujące gzyms kordonowy. We wnętrzu świątyni uwagę przykuwa z obrazem MB z Dzieciątkiem autorstwa T. Sciaccy z 1792 r. umieszczony w ołtarzu głównym. Większość wyposażenia, jak organy, ambona i ołtarze pochodzi z końca XVIII w. i XIX w.

Obiekt dostępny z zewnątrz cały rok, wnętrza można obejrzeć, po uprzednim uzgodnieniu z proboszczem.

Oprac. Anna Michalska, NID OT w Łodzi, 10.09.2014 r.

Bibliografia

  • Wiśniewski J., Dekanat opoczyński, Radom 1913.
  • Łoza S., Architekci i budowniczowie w Polsce, Warszawa 1954.
  • Batowska N., Batowski Z., Kwiatkowski M., Jan Chrystian Kamsetzer, architekt Stanisława Augusta, Warszawa 1978.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Petrykozy 41, Petrykozy
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. opoczyński, gmina Białaczów
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy