Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół fil. pw. św. Jerzego

Hajduki Nyskie

photo

W nawie wczesnogotyckiego, przekształconego w baroku kościoła zachowała się znaczna część polichromii z XV w.

Historia

Budowa kościoła miała miejsce przed 1300 r. W XV w. ściany nawy pokryte zostały polichromią wykonaną w 3 fazach: malowidło na ścianie płd. (ok. 1430-1440), cykl malowideł na ścianach płn., zach. i wsch. (ok. 1490) oraz motyw heraldyczny, którym ok. 1500 r. przesłonięto narożnik sceny płd. Barokowa przebudowa ok. 1700 r. i założenie sklepień zniszczyły górną strefę polichromii. Zatynkowane przypuszczalnie po tej przebudowie malowidła odsłonięte zostały w 1939 r. W 2011 r. przeprowadzono konserwację malowideł na ścianie północnej, na części ścian południowej i zachodniej. Na ścianie tęczowej, w jej północnej części odsłonięto nieznane dotąd malowidło, pochodzące przypuszczalnie z kon. XV w.

Opis

Murowany kościół składa się z oszkarpowanej nawy, wyodrębnionego prezbiterium i zachodniej wieży oraz późniejszej zakrystii od płd. Barokowa przebudowa częściowo zatarła jego cechy stylistyczne, możemy jednak podziwiać gotyckie polichromie ścienne w nawie. Na płd. ścianie znajduje się przedstawienie Panien mądrych i głupich - najstarsze, kompozycją przypominające arrasy. Herb namalowany w jego górnym rogu jest późniejszy. Całą północną ścianę pokrywa cykl malowideł w 3 strefach, w osobnych kwaterach i opatrzonych inskrypcjami. Poniżej „rozpięto” również malowane barwne draperie. Część polichromii została zniszczona przez budowę sklepień i chóru muzycznego. Obrazy w 2 zachodnich przęsłach przedstawiają tematykę pasyjną, a we wsch. przęśle treści moralizatorskie oraz większą od pozostałych scenę Ukrzyżowania. Odsłonięte w 2011 r. malowidła wsch. ściany nawy przedstawiają Mszę św. Grzegorza oraz Św. Krzysztofa. Rokokowe elementy wyposażenia: ołtarz główny z obrazem Apoteoza św. Jerzego, 2 ołtarze boczne, ambona, konfesjonał i chrzcielnica, pochodzą z XVIII-XIX w.

Kościół jest użytkowany, dostępny.

Oprac. Joanna Szot, OT NID w Opolu, 1.12.2014 r.

 

Bibliografia

  • Dudała J., Szelwach R., Gotyckie polichromie w Hajdukach Nyskich, [w:] Opolski Informator Konserwatorski, Opole 2013, s. 67-84.
  • Malarstwo gotyckie w Polsce (Dzieje Sztuki Polskiej, t. II., cz. 3), red. S. Labuda, K. Secomska, Warszawa 2004.
  • Strzoda A., Długosz-Niedbalec K., Molenda A., Wykaz prac konserwatorskich przeprowadzonych przy zabytkach ruchomych na podstawie pozwoleń wydanych w 2010 roku, [w:] Opolski Informator Konserwatorski, Opole 2011, s. 16-17
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, oprac. zbior., Warszawa 2006.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Hajduki Nyskie
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. nyski, gmina Nysa - obszar wiejski
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy