Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kościół fil. pw. Matki Bożej Częstochowskiej

Raciniewo

photo

Przykład siedemnastowiecznego kościoła ryglowego, wzniesionego w tradycyjnej technice budowlanej, popularnej w wiejskim budownictwie sakralnym na Pomorzu w okresie od XVI do XIX w.

Historia

Pierwszy kościół w Raciniewie był wyznania katolickiego, po reformacji przejęty przez ewangelików. Po raz pierwszy wzmiankowany w dokumentach w 1617 r., jako filia parafii w Czarnem. Od 1946 r. kościół katolicki, filia parafii w Bińczach. Obecna budowla powstała w 1680 roku. Tradycja głosi, że wzniesiono ją (zapewne samą ryglową konstrukcję) w ciągu jednej nocy.

Opis

Kościół położony na pn.-wsch. skraju wsi, na wzniesieniu. Do świątyni prowadzą wielostopniowe schody, obok znajduje się wolnostojąca dzwonnica. Działka kościelna częściowo porośnięta lasem, z reliktami dawnego cmentarza. Na sąsiedniej działce cmentarz współczesny.

Korpus kościoła w konstrukcji ryglowej, fachy wypełnione cegłami, otynkowane; elewacja zach. wtórnie wymurowana z cegieł. Oba szczyty korpusu odeskowane. Ściany od wewnątrz współcześnie obmurowane cegłami (w 2001 r.). Wieża w konstrukcji słupowo - ramowej, odeskowanej. Zakrystia murowana z cegieł. Budynek założony na rzucie prostokąta, jednoprzestrzenny, bez wydzielonego prezbiterium. Bryła korpusu prostopadłościenna, nakryta dachem dwuspadowym. Po stronie zach. wieża wbudowana w strop nawy, nakryta ośmiobocznym hełmem z kryzą, zakończonym iglicą z chorągiewką. Do wsch. elewacji korpusu dostawiona wtórnie niewielka zakrystia - na rzucie prostokąta zamkniętego od wsch. trójbocznie, nakryta pięciospadowym dachem. Główne wejście do kościoła w elewacji zach., wejście boczne (bezpośrednio do nawy) w południowej. Elewacje korpusu z wyeksponowaną konstrukcją ścian - szachownicą słupów i rygli oraz skontrastowanymi z nimi polami otynkowanych fach. Stolarka okienna i drzwiowa współczesna.

We wnętrzu kościoła empora zachodnia oraz boczne, sięgające do ok. 1/3 długości ścian nawy. Z zabytkowego wyposażenia zachował się barokowy ołtarz z XVII w. (obraz współczesny) oraz ławki i konfesjonały z XVIII-XIX w.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania bezpośrednio przed i po nabożeństwach.

Oprac. Beata Dygulska, OT NID w Gdańsku, 17.11.2015 r.

Bibliografia

  • Sadkowski T., Drewniana architektura sakralna na Pomorzu Gdańskim w XVIII-XX w., Gdańsk 1977;
  • Fryda M., Kościoły Człuchowa i okolicy, Człuchów 1995, s. 64;

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1680 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Raciniewo
  • Lokalizacja: woj. pomorskie, pow. człuchowski, gmina Czarne - obszar wiejski
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy