Hotel Wersal, Kielce
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Okazały budynek dawnego hotelu z 2. dekady XX wieku, w zwartej zabudowie miejskiej; wartość architektoniczna zachowana w ukształtowaniu bryły i eklektycznym wystroju elewacji.

Historia

Hotel Wersal Marianny i Michała Wilczyńskich został  wybudowany w 1912 roku według zachowanego projektu kieleckiego architekta Władysława Pietrzykowskiego. Powstał na terenie niegdyś należącym do kanonii Szydłówek, u podnóża Wzgórza Zamkowego. Narożna parcela leżała u zbiegu ulicy Ruskiej (obecnie ulica Sienkiewicza), przedłużonej w końcu XIX wieku, oraz wytyczonej w 1906 roku nowej ulicy Staszica. Wilczyńska kupiła plac w 1910 roku. Prace budowlane trwały przeszło dwa lata. Otwarcie hotelu zaopatrzonego w centralne ogrzewanie, kanalizację, elektryczność miało miejsce w 2013 roku. Na parterze budynku początkowa mieściła się restauracja Michała Wilczyńskiego (wcześniej - kucharza w kieleckim Hotelu Europejskim), a później popularna w mieście kawiarnia znanego cukiernika Jana Króla. Piętra zajmowały pokoje dla gości i mieszkanie właścicieli. Przez małżeństwo córki Wilczyńskich - Leokadii z Janem Królem, hotel przeszedł na własność rodziny Królów, w której rękach pozostaje do dziś. W 1940 roku Niemcy zajęli budynek na cele wojskowe. Po wojnie mieściły się w nim organizacje młodzieżowe i PSS „Społem” (na parterze urządzono bar „Bartek”). Dawny hotel, obecnie jest użytkowany na cele usługowo-handlowe. Rzut budynku i wystrój architektoniczny elewacji nie uległ większej zmianie. Skrzydła obejmowały wewnętrze podwórze, gdzie w pd.-wsch. narożniku stał budynek gospodarczy. Elewacje frontowe wieńczyła niezachowana murowano-żeliwna attyka, zdobiona wazami. W 2006 roku przeprowadzono remont, wykonując m.in. konserwację sztukatorskiego wystroju elewacji.

Opis

Budynek usytuowany jest w śródmieściu Kielc, w zwartej zabudowie, na narożnej parceli u zbiegu dwóch ulic: Sienkiewicza i Staszica. Wymurowano go z cegły, jako obiekt dwupiętrowy, podpiwniczony, na planie odwróconej litery L, nakryty dachem dwuspadowym. Dwie frontowe wieloosiowe elewacje uzyskały bogaty, jednolity wystrój architektoniczny. Najbardziej eksponowany, zewnętrzny narożnik mocno uplastyczniono, przez ukształtowanie pięter w formie dwóch logii, jedna nad drugą, za jedną wspólną kolumną. Ponad dachem tę partie akcentuje wydatna kopułka zwieńczoną latarnią. Parter boniowany w pasy ma nieco monotonny charakter. Natomiast dwie górne kondygnacje opinają gęsto korynckie pilastry w wielkim porządku, rozdzielające okna w bogato dekorowanych obramieniach. W wystroju sztukatorskim dominują motywy późnobarokowe. Balkony zaopatrzono w bogate, kute żelazne balustrady. Układ wnętrz jest dwuipółtraktowy, z dwiema klatkami schodowymi: frontową od ul. Staszica i tylną od podwórza. Piwnice przesklepione są odcinkowo, a piętra nakryte drewnianymi stropami. Piętra zachowały układ typowy dla hoteli - z pokojami dla gości na piętrze, po obu stronach biegnącego środkiem korytarza oraz dwiema (a dawniej trzema) klatkami schodowymi. 

Dostęp do zabytku ograniczony, zabytek dostępny dla zwiedzających z zewnątrz oraz w lokalach handlowo-usługowych.

Oprac. Anna Adamczyk, 14.12.2014 r.

Bibliografia

  • „Gazeta Kielecka”1913, nr 40, 76, 77, 95, 99.  
  • Adamczyk A., Modras J., Polanowski L., Prace przy zabytkach architektury sakralnej i zabudowie miejskiej, [w:] J. Cedro (red.), Prace konserwatorskie w woj. świętokrzyskim w latach 2001-2012, Kielce 2014, s. 82.
  • Adamczyk J. L., Przewodnik po zabytkach architektury i budownictwa Kielc, Kielce 1998, s. 65-66.
  • Adamczyk J. L., Wróbel T., Portrety zabytków Kielc, Kielce 2004 r., s. 45.
  • Jerzmanowski J., W starych Kielcach, Kraków 1975, s. 182
  • Machniccy E. i J., Tradycje hotelarskie w Kielcach do II wojny światowej, „Dedal. Świętokrzyski Magazyn Kulturalno-Artystyczny” 2006, nr 4, s. 26.
  • Szczepański J., Architekci i budowniczowie. Materiały, Warszawa-Kraków 1990, s. 111.
  • Wrońska-Gorzkowska R., Gorzkowski E., Album Kielecki. Starówka, cz. II: Ulica Sienkiewicza, Kielce 1996, s. 104-105.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1912 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Sienkiewicza; Staszica 31; 1, Kielce
  • Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. Kielce, gmina Kielce
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy