Kaplica grobowa Lutosławskich, Drozdowo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kaplica grobowa Lutosławskich

Drozdowo

photo

Wybitne wartości historyczne ze względu na ród Lutosławskich, wielkich patriotów, społeczników i specjalistów różnych dziedzin, a także architekta Witolda Lanci (1828-1892) projektanta kaplicy.

Historia

W 1786 r. majątek Drozdowo stał się własnością Franciszka Lutosławskiego. Dzielił się on pierwotnie na dwie części- Drozdowo Górne, w którym rezydowała rodzina Lutosławskich oraz Drozdowo Dolne - od 1799 r. w posiadaniu Kazimierza Godlewskiego (majątek ten przeszedł w ręce rodziny Chludziewiczów, od których odkupił go Franciszek Lutosławski w 1866 r.). Franciszek Dionizy Lutosławski (1830-1891) doprowadził Drozdowo do największego rozkwitu. Jego praca, wykształcenie i gospodarność, pozwoliły na fundację kościoła w Drozdowie oraz wykształcenie wybitnych synów. W 1862 r. Franciszek ożenił się z Marią Szczygielską, w 1863 r. urodził się im pierworodny syn Wincenty (1863-1954), a w rok po nim Stanisław Kostka (1864-1937). Małżeństwo z Marią trwało krótko, zakończone jej śmiercią w 1869 roku. Osieroconymi synami zajęła się siostra Marii - Paulina Szczygielska, a po roku została żoną Franciszka. Z tego związku zrodziło się sześcioro dzieci, jednak dwoje zmarło w dzieciństwie. Pozostali synowie: Marian (1871-1918), Jan Chryzostom (1875-1950), Kazimierz (1880-1924), Józef (1881- 1918), wszyscy nieprzeciętnie uzdolnieni, gruntownie wykształceni, uczestniczyli w życiu społecznym i politycznym Polski. W 1870 r. na cześć zmarłej żony Franciszek Lutosławski ufundował kaplicę grobową wg projektu Witolda Lanci. Obiekt remontowany gruntownie w 2001 roku.

Opis

Kaplica grobowa Lutosławskich usytuowana jest na cmentarzu parafialnym rzymskokatolickim w Drozdowie położonym na pn.- wsch. krańcu wsi. Pobudowana na szczycie wzniesienia, w centralnym punkcie nekropolii. Pierwszą kondygnację, mieszczącą kryptę osłaniają sztuczne nasypy ziemne (od pd. wzmocnione murem oporowym, tworzą taras przed mieszczącą się w drugiej kondygnacji kaplicą). Wejście na taras lustrzanymi schodami, ich biegi ujmują wejście w murze oporowym prowadzące korytarzem, z którego dostępna jest krypta. Obiekt w neoromański, nawiązujący do rozwiązań architektonicznych kościoła parafialnego zaprojektowanego przez W. Lanciego.

Kaplica na planie kwadratu, dwukondygnacyjna, przekryta dachem dwuspadowym. Ściany murowane z cegły, tynkowane. Tympanon i nadproże portalu z piaskowca. Sklepienia ceglane, tynkowane: nad kryptą i korytarzem kolebkowe; nad kaplicą żaglaste. Posadzki ceglane pokryte terakotą układaną w geometryczne wzory. Elewacja frontowa (pd.) z portalem na osi, zamkniętym rzędami modelowanych archiwolt, ujmujących tympanon z tablicą inskrypcyjną. Narożniki elewacji ujmują lizeny, one i schodkowy szczyt wieńczą uskokowe cokoliki (środkowy stanowi podstawę żeliwnego, ażurowego krzyża). Elewacje boczne (wsch. i zach.) jednoosiowe, w narożnikach lizeny, w zwieńczeniu gzyms z pasami fryzu rautowego i kroksztynowego, okna zamknięte łukiem. Elewacja tylna (pn.) ślepa, w narożnikach lizeny, ramiona szczytu gzymsowane, analogicznie jak elewacja frontowa. W kaplicy ściany o podziałach płycinowo-ramowych z profilowanych listew, modelowanych w tynku, w dolnych partiach podzielone na prostokątne pola, w górnych motywy ślepych archiwolt. Wewnętrzna strona tympanonu z inskrypcją: BUDOWAŁ/ FRANCISZEK LUTOSŁAWSKI/ NA CZEŚĆ SWEJ ŻONY MARYI/ 1870 R. W partii cokołu elewacji frontowej tablica memoratywna: W ROCZNICĘ/ ŚMIERCI/ MARYI/ ZE SZCZYGIELSKICH/ LUTOSŁAWSKIEJ/ D. 20 MAJA 1870 R. Na tylnej ścianie krypty upamiętnienie m.in. Bogdana Lutosławskiego (1902-1942, zginął w Oświęcimiu) oraz Henryka Lutosławskiego (1909-1940).

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Tomasz Rogala, OT NID w Białymstoku, 30-11-2015 r.

Bibliografia

  • Bednarek S., Lutosławscy w Drozdowie. Kulturotwórcza funkcja dworu ziemiańskiego pod zaborami, http://repozytorium.ukw.edu.pl/.
  • Karta ewidencyjna, Kaplica grobowa Lutosławskich. Drozdowo, oprac. Iwaniuk I., 1993, Archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie oraz Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Białymstoku.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. Seria Nowa, t. 9: Województwo łomżyńskie, z. 1: Łomża i okolice, Warszawa 1982, s. 8-9.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: 1870 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Drozdowo
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. łomżyński, gmina Piątnica
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy