Kaplica cmentarna, Brzeziny
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Obiekt jest jednym z nielicznych dobrze zachowanych przykładów tradycyjnego budownictwa drewnianego sakralnego o wartościach artystycznych wynikających z proporcjonalnej bryły i unikalnego planu (sześcioboku).

Historia

Trudno powiedzieć dokładnie kiedy powstała samodzielna katolicka parafia w Laskowcu, która została wyodrębniona z parafii Giełczyn. Kościół w Giełczynie został mocno uszkodzony podczas działań wojennych w latach 1914-1918 oraz znajdował się na skraju parafii i w związku z tym parafianie postulowali przeniesienie ośrodka parafii do Laskowca. W latach 20. XX w. pobudowano tu drewniany kościół, który poświęcony został przez arcybiskupa Romualda Jałbrzykowskiego. W latach 30. XX w. proboszcz zarządzający kościołami w Giełczynie i Laskowcu zamieszkał w nowo wzniesionej plebanii w Laskowcu. W okresie międzywojennym założono zapewne cmentarz grzebalny w Brzezinach (przy drodze Brzeziny-Laskowiec) na którym w latach 20. XX w. wybudowano drewnianą kaplicę. Wcześniej do pochówków parafianom laskowskim służył cmentarz przykościelny w Giełczynie a następnie cmentarz oddalony od tegoż o 1,2 km zlokalizowany na gruntach części wsi Giełczyn zwanych Gać lub Pólko Gać założony w XIX w. służący parafii Giełczyn do dnia dzisiejszego. Kaplica gruntownie wyremontowana po 2010 r.

Opis

Cmentarz rzymskokatolicki usytuowany jest przy drodze Laskowiec-Giełczyn, po jej południowej stronie na wschód od wsi Brzeziny. Kaplica znajduje się we wschodniej części cmentarza, na osi głównego wjazdu, na niewielkim wzniesieniu. Na planie sześcioboku, do którego dostawiono dwa prostopadłościenne aneksy tej samej wysokości co korpus, mieszczące prezbiterium i kruchtę. Niska w formie sześciobocznego graniastosłupa bryła przykryta sześciopołaciowym dachem. Drewniana, szalowana pionowo z listwowaniem, pokryta gontem, ściany przeprute czterema wąskimi wielokwaterowymi oknami i dwoma świetlikami w kształcie rombów. Nad wejściem wznosi się niska drewniana sygnaturka.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Iwona Górska, OT NID w Białymstoku, 13.10.2014 r.

Bibliografia

  • Górska I., Cmentarze, [w:] Z biegiem Biebrzy. Przewodnik historyczno-etnograficzny, red. A. Gaweł, G. Ryżewski, Białystok-Suchowola 2012, s. 211.
  • Kułak. A., Świątynie i sanktuaria, [w:] Z biegiem Biebrzy. Przewodnik historyczno-etnograficzny, red. A. Gaweł, G. Ryżewski, Białystok-Suchowola 2012, s. 182.
  • Spis kościołów i duchowieństwa archidiecezji białostockiej 2008, Białystok 2008.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: l. 20. XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Brzeziny
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. moniecki, gmina Trzcianne
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy