Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Kamienica „Pod żabami”

Bielsko-Biała

photo

Obiekt reprezentuje przykład bogatej kamienicy mieszczańskiej wzniesionej w stylu secesyjno-modernistycznym. Wyróżnia się wysokimi walorami artystycznymi widocznymi przede wszystkim w zastosowanej unikalnej dekoracji fasad złożonej z motywów zoomorficznych oraz roślinnych.

Historia

Kamienica „Pod żabami” została wzniesiona około 1903 r. i stanowi przykład nurtu secesji. Została zaprojektowana przez bialskiego architekta Emanuela Rosta juniora (1848-1915). Pochodził on z zasłużonej dla miasta rodziny Rostów. Był synem Emanuela Rosta seniora, również architekta. Oboje należeli do najważniejszych twórców zabudowy centrum obecnej Bielsko-Białej. Secesyjna architektura miasta wykazuje się wieloma orientacjami artystycznymi, bogactwem rozwiązań i form. Obiekty powstałe na przełomie XIX i XX w. wykazywały się silnymi inspiracjami architekturą wiedeńską, stąd też Bielsko-Biała nazywana była „małym Wiedniem”. Budynki wykazujące się cechami nurtu secesji projektowali architekci wiedeńscy np. Max Fabiani, Leopold Bauer oraz architekci miejscowi m.in. Karl Korn, Andrzej Walczok.

W początkach XX w. właścicielem kamienicy „Po żabami” był Rudolf Nahowski. Wówczas mieściła się w niej winiarnia oraz mieszkania. Budynek swoją oryginalną nazwę zawdzięcza fantazyjnemu przedstawieniu dwóch żab umieszczonych nad portalem wejściowym w fasadzie północnej. Obecnie w części parterowej budynku mieści się restauracja.

Opis

Obiekt jest usytuowany przy zbiegu ul. Targowej i pl. Wolności. Nieopodal znajduje się kościół ewangelicki. Budynek jest murowany, wzniesiony z cegły, tynkowany. Bryła budynku jest nieregularna. Naroże kamienicy stanowi pięciokondygnacyjna pseudowieża przekryta czterospadowym dachem z blachy wysuniętym przed lica ścian zewnętrznych i wsparte na ozdobnych wspornikach. Elewację zachodnią tworzy część wieży wraz z czterokondygnacyjną częścią kamienicy. W partii parterowej, w centrum, umieszczono otwór wejściowy o dwuskrzydłowych drzwiach z asymetrycznymi wewnętrznymi podziałami oraz z nadświetlem. Drzwi są poprzedzone schodami. Po bokach umieszczono po jednym prostokątnym oknie z dekoracyjnym, półkolistym nadświetlem o zróżnicowanych podziałach wewnętrznych. Zdobi je półkolista opaska. Część parterową od pierwszej kondygnacji oddziela poziomy pas z kamiennymi dekoracjami m.in. w postaci ludzkich głów wplecionych w elementy wstęgi. Na pierwszej kondygnacji znajduje się rząd prostokątnych okien. Na kolejnym piętrze, w środkowej części znajduje się prostokątny wykusz wsparty na dwóch półkolistych wspornikach. Na jego każdej ścianie umieszczono po jednym, prostokątnym oknie. Zwieńczenie stanowi taras. Ostatnia kondygnacja jest zdobiona tynkową imitacją konstrukcji szachulcowej. Elewacja północna analogicznie składa się z części wieżowej i czterokondygnacyjnego budynku. W części parterowej pomiędzy oknami o różnych wykrojach znajduje się otwór wejściowy z dwuskrzydłowymi drzwiami z nadświetlem. Nad nim, na półokrągłym portalu, umieszczono ozdobne pełnoplastyczne przedstawienie żab ubranych we fraki. Żaba z lewej strony trzyma fajkę i jest oparta o beczkę, na której widnieje data „1795”. Druga żaba gra na mandolinie. Powyżej, na pierwszej kondygnacji znajduje się rząd prostokątnych okien zdobionych w górnej i dolnej partii. Na powierzchni ściany znajdują się płaskorzeźby przedstawiające chrabąszcze oraz elementy przypominające kartusze herbowe. Trzecią kondygnację zdobi prostokątny wykusz wsparty na dwóch, niewielkich półokrągłych wspornikach, z jednym prostokątnym oknem. Wykusz jest zdobiony płaskorzeźbami o formach roślinnych, a w górnej części zwieńczony gzymsem. Przez całą kondygnacje biegnie poziomy pas zdobiony uproszczonymi motywami roślinnymi. Umieszczone okna są prostokątne. Ostatnią kondygnację tworzą okna o różnych wykrojach, zamknięte prostokątnie lub półkoliście z ozdobnymi obramieniami. Cześć wieżowa wyodrębniona dekoracją przypominającą pilastry umieszczonych po bokach. W górnej kondygnacji zdobiona formą konstrukcji szachulcowej wykonanej w tynku. Dodatkowo narożnik wieży ujęty jest półokrągłym pozornym wykuszem zdobionym festonem.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Sabina Rotowska, OT NID w Katowicach, 08-12-2015 r.

Bibliografia

  • Chojecka E., Architektura i urbanistyka Bieska-Białej, 1855-1939, Katowice 1987, s. 59.
  • Dominikowski J., Z bielskiej secesji, [w:] Spotkania z zabytkami, 1993, nr 12, s 28-30.
  • Polak J., Przewodnik po Bielsku-Białej, Bielsko-Biała 2004, s. 93.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1903 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Targowa 2, Bielsko-Biała
  • Lokalizacja: woj. śląskie, pow. Bielsko-Biała, gmina Bielsko-Biała
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy