Kościół pw. św. Michała Archanioła, Jabłkowo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Michała Archanioła

Jabłkowo

photo

Kościół pw. św. Michała Archanioła w Jabłkowie jest przykładem skromnej, wiejskiej, jednonawowej świątyni drewnianej o konstrukcji zrębowej, o oszalowanych ścianach. Od zachodu przylega do niej wieża o konstrukcji słupowo-ryglowej, oszalowana i zwieńczona dachem namiotowym. Kościół jest jedną z dwunastu drewnianych świątyń objętych projektem „Szlak Kościołów Drewnianych Wokół Puszczy Zielonka”, realizowanych przez Związek Międzygminny „Puszcza Zielonka”, który zyskał dofinansowanie ze środków Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.

Historia

Parafia wzmiankowana w 1432 r., została erygowana przez 1441 rokiem. Ufundowany został wówczas i uposażony przez dziedzica wsi Jabłkowo Dersława Jabłkowskiego kościół. Z tego okresu pochodzi gotycki krucyfiks umieszczony na belce tęczowej. Kościół pw. Michała Archanioła został zbudowany z fundacji Ludwika Dorpowskiego w 1754 r. Po licznych zmianach właścicieli pod koniec XIX wieku miejscowość została własnością Leonarda Brzeskiego herbu Topór, którego klasycystyczny dwór do dziś zdobi miejscowość, a na przykościelnym cmentarzu wznosi się niewielki, sklepiony grobowiec. Ostatnimi właścicielami Jabłkowa była rodzina Zaborowskich. W różnych okresach czasu uposażenie parafii było niewystarczające i włączano ją do parafii sąsiednich w Popowie Kościelnym i w Raczkowie. Od roku 1925 Jabłkowo zostało ponownie samodzielną parafią, połączoną unią personalną z parafią w Raczkowie. Obie parafie mają wspólny cmentarz, który mieści się w Raczkowie. Remontowany w 1964 r. (wzmocniono ściany) .W latach 60. XX w. wykonano polichromie. W 1984 przełożono dach.

Opis

Kościół pw. Michała Archanioła w Jabłkowie usytuowany jest w centrum wsi, na trójkątnej parceli pomiędzy drogami do Kiszkowa, Pomorzan i Popowa Kościelnego. Otacza go zadrzewiony cmentarz przykościelny w kształcie zbliżonym do trójkąta, w którego północnej, szerszej części znajduje się kościół. Jest to świątynia drewniana, jednonawowa konstrukcji zrębowej orientowana. Nawa zbudowana na rzucie prostokąta z mniejszym i niższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie z zakrystią od północy. Od frontu przylega do nawy wieża, konstrukcji słupowej, zwieńczona dachem namiotowym. Popołudniowej stronie nawy znajduje się kwadratowa kruchta. Kościół przykrywa dwukalenicowy, dwuspadowy dach kryty dachówką. Wewnątrz strop płaski wspólny dla nawy i prezbiterium. Po zachodniej stronie świątyni znajduje się chór muzyczny nadwieszony, o prostej linii parapetu, ozdobiony malowanymi instrumentami muzycznymi. Pomiędzy nawą i prezbiterium belka tęczowa z gotyckim krucyfiksem z 1 poł. XV w., napisem „Miłość Bez Granic” i datami „1754” i „1966”, upamiętniającymi budowę kościoła i remont przeprowadzony na tysiąclecie chrztu Polski. Wnętrze kościoła wypełnia polichromia powstała w latach 1960-1966, utrzymana w seledynowo-szarych barwach z ornamentem roślinnym. W prezbiterium zwraca uwagę barokowy ołtarz główny, z obrazem świętego Michała Archanioła, patrona parafii, przedstawiający scenę walki z diabłem. Obraz otaczają rzeźbione skłębione obłoki, na których unoszą się postacie 8 rzeźb Archaniołów i Aniołów, a wśród nich umieszczony najniżej i prowadzący za rękę małe dziecko Anioł Stróż. Ołtarz główny barokowy i dwa ołtarze boczne rokokowe pochodzą z końca XVIII w. Przy kościele, po południowej stronie stoi dzwonnica z 1754 r., typu krosnowego nakryta dwuspadowym daszkiem. Na cmentarzu przykościelnym znajduje się murowany grobowiec Brzeskich, właścicieli wsi w XIX w. Wzniesiony w połowie XIX w po południowej stronie kościoła wejściem skierowany jest na północ. Grobowiec zdobią okienka zamknięte łukiem Tudora oraz fasada z dekoracyjnym neogotyckim szczytem flankowanym dwiema prostopadłościennymi sterczynami przedłużonymi do cokołu, pomiędzy którymi znajduje się uskokowy portal zamknięty łukiem Tudora z metalowymi drzwiami i herbową aplikacją. W pobliżu świątyni umieszczona została również figura Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1917 roku.

Dostęp dla zwiedzajacych ograniczony, msza św. w niedzielę o 9.30.

Oprac. Beata Marzęta, NID OT Poznań, 24.11.2015

Bibliografia:

  • Brykowski R., Wielkopolskie Kościoły Drewniane, Poznań 2001; str. 146
  • Drewniane kościoły Wielkopolski, Poznań 2004, s. 92
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. V: Województwo poznańskie, z. 27: Powiat wągrowiecki, oprac. T. Ruszczyńska, A. Sławska, Warszawa 1964, s. 7-8
  • Kowalski J., Na szlaku kościołów drewnianych wokół Puszczy Zielonka, Dębogóra 2011, 101-109

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1754 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Jabłkowo
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. wągrowiecki, gmina Skoki - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy