Grodzisko Szwedzki Szaniec, Gutowo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Stanowisko znane pod nazwą miejscową jako Korzonek lub Szwedzki Szaniec znajduje się w północnej części ziemi lubawskiej ok. 1 km na południe od wsi Gutowo i ok. 50 m na wschód od drogi prowadzącej z Gutowa do Rybna.

Ochrona konserwatorska

Grodzisko objęte zostało ochroną konserwatorską na podstawie wpisu do rejestru zabytków dn. 26.04.1969 r.

Opis stanowiska

Grodzisko zajmuje kulminację jednego z pagórków morenowych. Ma kształt nieco zdeformowanej elipsy o wymiarach 80 x 60 m. Zewnętrzna wysokość wałów otaczających majdan wynosi 10 - 12 m. Ponad to od strony północno-wschodniej znajduje się wał zaporowy oddzielony suchą fosą od zasadniczego masywu grodziska. Majdan o wymiarach ok. 30 x 15 m ma wyraźne wypiętrzenie w centralnej części oraz zagłębienie w partii północno-wschodniej. Obniżenie we wschodniej części korony wału jest zapewne pozostałością po dawnym przejściu bramnym.

Badania

Badania wykopaliskowe prowadzone na grodzisku pozwoliły stwierdzić, że wał obronny grodziska miał konstrukcję skrzyniową. W trakcie badań pozyskano również znaczne ilości fragmentów naczyń oraz kilka przedmiotów metalowych. Wśród fragmentów ceramicznych znaczny odsetek stanowiły pozostałości naczyń pradziejowych typowych dla kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Należy zatem przypuszczać, że budowa grodu we wczesnym średniowieczu spowodowała zniszczenie występującego w tym miejscu osadnictwa pradziejowego związanego z kręgiem bałtyjskim. Fragmenty naczyń wczesnośredniowiecznych stylistycznie związane z terenami północnego Mazowsza i Pojezierza Brodnickiego pozwalają datować obiekt w Gutowie na przełom XII i XIII w. Jednocześnie należy podkreślić fakt, iż mimo położenia stanowiska w strefie pogranicza polsko-pruskiego nie natrafiono na znaleziska sugerujące przenikanie tradycji pruskich na tym obiekcie.

Oprac. Hanna Mackiewicz, NID, OT w Olsztynie

Bibliografia:

  • Bojarski J., Weryfikacja grodzisk wczesnośredniowiecznych na Pojezierzu Iławskim w latach 1995-1997, „Acta Archeologia Pomoranica” 1998, t. 1, s. 199-210
  • Bojarski J., Z badań nad pograniczem słowiańsko-pruskim, [w:] Studia, t. 4, Toruń 2002, s. 9 -28
  • Chudziak W., Podstawy klasyfikacji chronologicznej grodzisk, [w:] Chudziakowa J. (red.) Wczesnośredniowieczne grodziska ziemi chełmińskiej, Toruń 1994, s. 24-28
  • Chudziak W., Ze studiów nad pograniczem słowiańsko-pruskim we wczesnym średniowieczu. Problem przynależności etnokulturowej Pomezanii w IX-XI w., [w:] Jagodziński M. (red.), Pogranicze polsko-pruskie w czasach Św. Wojciecha. Materiały z konferencji 18-19 września 1997 r. w Elblągu, Elbląg 1999, s. 81-98
  • Chudziak W., Grążawski K., Sprawozdanie z badań weryfikacyjnych domniemanych grodzisk w dorzeczu Drwęcy w 1987 r., „Acta Universitatis Nicolai Copernici” 1991, Archeologia, XVII, s. 21-44
  • Grążawski K., Z badań archeologicznych średniowiecznego pogranicza ziemi brodnickiej i lubawskiej, [w:] Grążawski K. (red.), Szkice Brodnickie, t. 3, red., Brodnica 2005, s. 19-37
  • Grążawski K., Ziemia lubawska na pograniczu słowiańsko-pruskim w VIII-XIII w., Olsztyn 2009, s. 158-161.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: wczesne średniowiecze (przełom XII/XIII w.)
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Gutowo
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. iławski, gmina Lubawa
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy