Grodzisko, Prądy
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko należało prawdopodobnie do najdalej wysuniętych placówek systemu obronnego państwa plemiennego Opolan, związanych z dużym grodem na opolskim Ostrówku. Dla terenu Niemodlin, stanowi pozostałość po osadnictwie wczesnośredniowiecznym, a obecność śladów kulturowych pochodzących z czasów starszych potwierdza wyjątkowe usytuowanie i walory osadnicze miejsca. Wartość miejsca podkreśla dobrze zachowany majdan i wał ziemny otaczający grodzisko.

Usytuowanie i opis

Grodzisko położone jest w odległości około 600 m na północny wschód od wsi Grodziec. Niewielkie wzniesienie na terenie pola uprawnego i porośnięte liściastym zagajnikiem stanowi własność Nadleśnictwa Dąbrowa. Przez środek została poprowadzona droga, dzieląca stanowisko na część północną i południową. Pośród drzew widoczne są łagodnie zarysowane wały. Nizinne grodzisko założone zostało na rzucie zbliżonym do owalu. Wewnętrzna, centralna część określana jako majdan, o średnicy ok. 90 m, zachowana jest w stanie na ogół niezaburzonym. Cały obiekt otoczony jest przez niski wał ziemny, naruszony w dwóch punktach przebiegającą przez grodzisko drogą gruntową. Szerokość wału u podstawy wynosi od około 6 m w części północnej, do nawet 17 m w części południowej, ich wysokość waha się od 0,5 do 2,5 m. Wokół grodziska znajdują się pozostałości fosy, zachowanej w lepszym stanie od strony zachodniej i częściowo od strony północnej (po tej stronie jej szerokość sięga ok. 3 m). Ogólna powierzchnia grodziska wynosi ok. 7200 m2.

Historia

Według różnych badaczy, grodzisko funkcjonowało od VII-X w., od IX - X w. lub na przełomie X i XI w., z czego pierwsze daty wydają się zbyt wczesne. Grodzisko najprawdopodobniej zostało opuszczone pod koniec XI wieku i nie zostało już zasiedlone ponownie. Pierwsza wzmianka o grodzisku pochodzi z źródeł pisanych z roku 1679, przez miejscową ludność zwane było „Polkoberge”. Według podań ustnych, w miejscu tym miał funkcjonować zamek. W części literatury przypisywane do miejscowości Prądy, gm. Dąbrowa.

Stan i wyniki badań

Badania przeprowadzone do tej pory (w okresie międzywojennym i w roku 1960) miały charakter badań powierzchniowych, pozwoliły na określenie chronologii i funkcji grodziska na podstawie odkrytego materiału archeologicznego, m.in. fragmentów ceramiki. Dopiero badania wykopaliskowe pozwoliłyby dokładnie określić dzieje zabytku. W odległości około 100 m od grodziska podczas badań powierzchniowych w okresie międzywojennym odkryto cmentarzysko ciałopalne.

Zabytek dostępny. Teren grodziska stanowi własność Lasów Państwowych, przy polach prywatnych. Droga gruntowa prowadzi od znajdującej się na wschód od miejscowości fermy drobiowej w kierunku północnym i kończy się wśród pól.

Oprac. dr Magdalena Przysiężna - Pizarska i Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu, 12.11.2014 r.

 

Bibliografia

  • Kaźmierczyk J., Macewicz K., Wuszkan S., Studia i materiały do osadnictwa Opolszczyzny…, Opole-Katowice 1977, s. 154-159.
  • W. Gorgolewski, E. Tomczak, Grodziska Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego z lotu ptaka, Katowice 1996, s. 37.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: XI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Prądy
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. opolski, gmina Dąbrowa
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy