Zespół kościoła parafialnego pw. św. Małgorzaty, Graboszewo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół kościoła parafialnego pw. św. Małgorzaty

Graboszewo

photo

Zespół kościoła pw. św. Małgorzaty w Graboszewie stanowi ważny element w krajobrazie historycznym i kulturowym wsi. Drewniany kościół o konstrukcji zrębowej, nietypowo dla tego typu obiektów posiada wzmocnienie od zewnątrz drewnianymi szkarpami. Na cmentarzu przykościelnym znajduje się mauzoleum-grobowiec rodziny Hulewiczów, właścicieli majątku w Kościankach, z 1892 r. oraz jest pochowany jeden z dowódców powstania wielkopolskiego Bohdan Hulewicz.

Historia

Wieś położona ok. 8 km na południowy zachód od Słupcy, przy drodze lokalnej ze Strzałkowa do Gozdowa. Wzmiankowana po raz pierwszy w XIV w., była własnością szlachecką. Parafia erygowana ok. 1337 roku. Drewniana świątynia pochodzi z 2 połowy XVI wieku. Ok. 1649 r. po północnej stronie nawy dobudowano kaplicę św. Izydora Oracza, ufundowaną przez Krzysztofa Marszewskiego. W latach 1759 - 66 rozbudowano nawę, dobudowano wieżę. Remontowany w 1852 i 1937 r. W 1968 r. wymieniono gonty na eternit. W latach 2005-2008 przeprowadzono gruntowny remont, m.in. założono nowe gonty. Mauzoleum-grobowiec rodziny Hulewiczów, właścicieli majątku w Kościankach wybudowany został w 1892 r.

Opis

Zespół kościoła pw. św. Małgorzaty w Graboszewie położony jest w centralnej części wsi, po zachodniej stronie drogi. W jego skład wschodzi kościół, mauzoleum-grobowiec rodziny Hulewiczów i cmentarz przykościelny. Całość otoczona jest murowanym ogrodzeniem z kamienia polnego i cegły, z metalowymi bramami i bramkami osadzonymi na ceglanych słupach.

Kościół drewniany, jednonawowy konstrukcji zrębowej, oszalowany, jest wzmocniony od zewnątrz drewnianymi szkarpami. Orientowany, zbudowany na podmurówce kamiennej. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte prostokątnie z boczną zakrystią. Z boku nawy kaplica św. Izydora, zamknięta trójbocznie, o kalenicy niższej od nawy i kruchta. Od frontu przy nawie wznosi się kwadratowa wieża, dwukondygnacyjna konstrukcji słupowo-ramowej, zwieńczona blaszanym, barokowym hełmem baniastym z latarnią. Kościół przykrywa dach dwukalenicowy, kryty gontem. Nawa i kaplica przykryte są stropami, w prezbiterium znajduje się pozorne sklepienie kolebkowe. Chór muzyczny z prostym parapetem. Ciekawe wyposażenie wnętrza. Wczesnobarokowy ołtarz główny z 1 poł. XVII w. z rokokowym obrazem św. Małgorzaty z XVIII w. i w kaplicy z 1650 r. z obrazem św. Izydora z 1 poł. XVII w. i rzeźbami aniołów trzymających symbole Męki Pańskiej. Dwa ołtarze boczne barokowe z końca XVII w. Ambona, chrzcielnica drewniana i krucyfiks barokowe z 2 poł. XVII w. Chrzcielnica kamienna, gotycka z 1522 r. Na uwagę zasługuje renesansowa ława kolatorska z 1588 r., zdobiona malowidłami o motywach roślinnych i herbami szlacheckimi i renesansowe epitafium rodziny Młodziejewskich, z krucyfiksem i klęczącą rodziną fundatora Wilibrorda Młodziejewskiego i jego dwóch żon, wykonane w 1584 r.

Na cmentarzu przy kościele wznosi się grobowiec rodziny Hulewiczów z połowy XIX w. z eklektyczna fasadą. Zbudowany na planie prostokąta, oszkarpowana, posiada trójprzęsłowe jednokondygnacyjne elewacje. Przy kościele znajduje się również mogiła Bohdana Hulewicza (1888-1968), jednego z dowódców powstania wielkopolskiego.

Obiekt dostępny z zewnątrz. Msze św. w niedziele: 8.30, 11.00, w dni powszednie: czas letni: 18.30; czas zimowy: 17.00, w święta zniesione: 9.00, 17.00

Oprac. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 23.11.2015

Bibliografia:

  • Drewniane kościoły Wielkopolski, Poznań 2004, s. 81
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. V: Województwo poznańskie, z. 22: Powiat słupecki, oprac. T. Ruszczyńska, A. Sławska, Warszawa 1960, s. 5-6
  • Kościoły w Wielkopolsce XVI wieku : (Blizanów, Domachowo, Graboszewo, Kłodawa, Koźmin, Nowa Wieś Królewska, Ołobok, Rzgów, Wierzenica) / oprac. Mateusz Pawlaczyk; Wrocław 1985.
  • Maluśkiewicz P., Województwo konińskie, Warszawa-Poznań 1983, s. 157-158
  • Maluśkiewicz P., Ziemia konińska. Przewodnik turystyczny, Konin 2002, s. 82-83

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2. poł. XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Graboszewo 9
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. słupecki, gmina Strzałkowo
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy