Historia

Istnienie parafii w Goszczu potwierdzone zostało w 1291 roku a kościoła w 1376 roku. Od 1618 roku prawa patronackie nad świątynią sprawowali właściciele miejscowych dóbr ziemskich. Kościół opisany w 1641 roku jako budowla drewniana, w latach 1633-37 pozostawał w rękach protestantów. W 1662 roku hrabina Eleonora Euzebia von Wagensperg ufundowała i uposażyła kaplicę Loretańską. Przy niej wybudowano w latach 1754-79 obecną, barokową świątynię, prawdopodobnie z wykorzystaniem dawnej zakrystii. W 1836 roku hełm wieży został zniszczony uderzeniem pioruna. Kościół remontowano w kolejnych latach: 1954, 1962, 1966 i 1975-77 (wzmocnienie konstrukcji i odnowienie tynków wieży) oraz w latach 1980-86.

Opis

Kościół usytuowany we wschodniej części wsi przy ul. Sycowskiej, otoczony jest cmentarzem, który ogradza mur z okazałą, trójdzielną bramą. Świątynia późnobarokowa z elementami klasycystycznymi, orientowana, murowana, tynkowana. Jednonawowa, założona na planie prostokąta, z wyodrębnionym, półkoliście zamkniętym prezbiterium, do którego przylega od północy prostokątna zakrystia z dawną lożą kolatorską na piętrze. Na osi nawy od zachodu czworoboczna wieża z kruchtą w przyziemiu, zwieńczona namiotowym hełmem z gloriettą, pokrytym blachą (po 1836 roku). Przy nawie od północy półkolista kaplica Loretańska (1662 rok) otwarta do wnętrza świątyni łukiem arkady. Dodatkowa czworoboczna kruchta od południa; przy wieży od północy prostokątna przybudówka. Dachy ceramiczne, dwuspadowe, nad prezbiterium i kaplicą Loretańską wyoblone ponad ich półkolistymi zamknięciami; dachy zakrystii i przybudówki pulpitowe. Elewacje nawy i wieży ujęte pilastrami oraz profilowanymi gzymsami. Otwory okienne zamknięte półkoliście, obwiedzione opaskami z fartuchami podokiennymi które dekorują lambrekiny; w dolnych kondygnacjach wieży otwory okienne w formie owalnych okulusów w opaskach. 

Wnętrze prezbiterium i nawy nakryte stropami z fasetami, w kaplicy Loretańskiej sklepienie hemisferyczne, w zakrystii krzyżowe. Prezbiterium wydzielone z nawy ścianą tęczową o łuku koszowym; w prezbiterium kamienny portal uszakowy prowadzący do zakrystii (około 1700 roku). Na ścianach i stropach nawy, prezbiterium i kaplicy malowidła ścienne z około 1920 roku przedstawiające Zwiastowanie (prezbiterium) oraz Koronację Marii (nawa). W oknach witraże z monogramami Chrystusa, Marii i symbolem Eucharystii (około 1910 rok, prezbiterium), a także Chrystusa i św. Wincentego à Paulo z dziećmi oraz św. Michała Archanioła (z około 1920 roku, nawa) Od zachodu empora muzyczna wsparta na filarach ze spłaszczonymi, koszowymi łukami arkad. Wyposażenie kościoła to m.in.: ołtarz główny wczesnobarokowy (przed 1641 rokiem uzupełniany w 2. połowie XIX wieku i początku XX wieku) z przedstawieniem Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z lat 1641-66 malowanym przez Bartłomieja Strobla; ołtarze boczne neorokokowe (początek XX wieku) z rzeźbami bocznymi z około 1730 roku; ołtarz w kaplicy Loretańskiej z około 1730 roku z rzeźbą Madonny z Dzieciątkiem z 1662 roku; prospekt organowy i instrument z początku XX wieku (wykonała Firma A. Müller & Ackermann z Wrocławia).

Zabytek dostępny.

Oprac. Beata Sebzda, OT NID we Wrocławiu, 15.05.2017 r.