Grodzisko, Gniezno
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko „Gnieźninek” było jednym z kilku niewielkich grodów satelitarnych, stanowiącym część większego systemu obronnego gnieźnieńskiego grodu centralnego na Wzgórzu Lecha. Obiekt ten bronił dostępu do stołecznego grodu monarchii wczesnopiastowskiej od zabagnionej, wsch. strony.

Usytuowanie i opis

Grodzisko leży we wsch. części parku miejskiego, bezpośrednio na wsch. od dawnego toru przemysłowego i na pn. od stawu. Leży na zach. od ul. Marcinkowskiego, od której dzieli je łąka z przepływającą tutaj, skanalizowaną dziś, rzeką Srawą. We wczesnym średniowieczu obszar ten był silnie zabagniony, o dużych walorach obronnych.

Pierścieniowate grodzisko ma plan owalu zajmującego obszar ok. 0,4 hektarów. Jego wymiary u podstawy wału wynoszą ok. 75 x 50 m, przy wielkości kotlinki wewnętrznej 35 x 25 metrów. Wały mają dziś szerokość ok. 8 metrów. W centralnej części majdanu znajduje się wyniesienie o średnicy ok. 12 m, co może sugerować istnienie w tym miejscu w przeszłości wieży.

Od strony pn. umocnienia grodziska zostały częściowo zniszczone przez budowę w 1971 r. strzelnicy LOK, natomiast od strony zach. o wał oparto nasyp przebiegającego tu, nieczynnego już, toru kolejowego.

Aktualnie grodzisko porośnięte jest niezbyt gęstym drzewostanem.

Historia

Obiekt powstał na już wcześniej penetrowanym terenie - pod wałem grodziska odkryto materiały zabytkowe datowane na VI-VII wiek.

Gród pobudowano w XI wieku. Spalenie wału spowodowało, że gród przestał spełniać swą obronną funkcję ok. XII wieku.

Należy przypuszczać, że nie było to miejsce stałego zamieszkania, a raczej pełniło obok funkcji mieszkalnej rolę obserwacyjną oraz miejsce czasowego schronienia dla okolicznej ludności na czas obrony

Stan i wyniki badań

W latach 1971-1972 przeprowadzono pod kierownictwem Gabrieli Mikołajczyk, ratownicze badania wykopaliskowe. Była ta konieczność - obwałowania grodziska zostały zniszczone podczas budowy strzelnicy, Na podstawie badań ustalono, że gród otaczał wał drewniano-ziemny o konstrukcji przekładkowej, szerokości ok. 5 m, z drewna przesypanego gliną z piaskiem, dodatkowo oblepiony gliną, który został spalony. Wał flankowała od zewnątrz niewielka fosa.

Własność komunalna. Obiekt dostępny.

oprac. Elżbieta Wyrwińska, Pracownia Terenowa w Trzebinach OT NID w Poznaniu, 31-07-2014 r.

Bibliografia

  • Mikołajczykówna G, Sprawozdanie z działalności Oddziału w Gnieźnie Muzeum Archeologicznego w Poznaniu w roku 1971, „Fontes Archaeologici Posnanienses”, t. 23, 1973, s. 248-250.
  • Mikołajczyk G., Gniezno, st. 18, [w:] Informator Archeologiczny, Badania rok 1971, 1972, s. 182, 245.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: XI-XII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Gniezno
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. gnieźnieński, gmina Gniezno (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy