Kościół fil. pw. św. Piotra i Pawła Apostołów, Cierznie
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół fil. pw. św. Piotra i Pawła Apostołów

Cierznie

photo

Kościół stanowi przykład wiejskiej, osiemnastowiecznej budowli sakralnej, wzniesionej w tradycyjnej, ryglowej technice budowlanej. Świątynia, jako jedna z nielicznych w regionie, zawsze była w posiadaniu katolików.

Historia

Wieś Cierznie otrzymała dokument lokacyjny w 1351 roku. W poł. XVI w. po raz pierwszy wzmiankowana była we wsi parafia. W XVII w. w wyniku wojen szwedzkich Cierznie na długi czas opustoszały. Przypuszczalnie w tym czasie kościół stał się filią parafii w Uniechowie, którą pozostaje do dnia dzisiejszego. Istniejący obecnie kościół zbudowano w 1785 roku. W latach 1975-1980 świątynię częściowo przekształcono, m. innymi rozebrano ryglową zakrystię oraz wzniesiono nową zakrystię i emporę.

Opis

Kościół usytuowany jest w centrum wsi, w obrębie nawsia. Orientowany. Pierwotnie teren przykościelny pełnił funkcję cmentarza (nagrobki nie zachowały się). Obecnie działka jest ogrodzona. W jej obrębie rosną pojedyncze egzemplarze starodrzewu, stanowiące pozostałość dawnego obsadzenia granicznego. W pn. - wsch. narożu działki znajduje się wolnostojąca, drewniana dzwonnica.

Korpus kościoła jest wzniesiony w konstrukcji ryglowej, fachy wypełnione cegłą i otynkowane. Wieża w konstrukcji słupowo - ramowej, oszalowana deskami. Budowla założona jest na rzucie prostokąta, jednoprzestrzenna, z trójbocznie zamkniętą częścią ołtarzową. Bryła prostopadłościenna, z wieżą po stronie zachodniej (wbudowaną w nawę). Nawa nakryta jest dachem dwuspadowym, część ołtarzowa trójspadowym, wieża zwieńczona barokowym - trzykondygnacyjnym, baniastym hełmem z latarnią. Główne wejście do budowli znajduje się w elewacji zachodniej, boczne - w elewacji południowej. W elewacji poł. zachowały się drzwi datowane na 2 poł. XVIII w. (być może są późniejsze), opierzane romboidalnie deskami, z płaskorzeźbioną plakietką.

Otwory okienne elewacji zwieńczone są łukami półkolistymi. Elewacje nie posiadają specjalnej dekoracji, jednak dekoracyjnie oddziałuje wyeksponowana konstrukcja budowli - gęsta szachownica słupów i rygli oraz skontrastowanie barw drewna z tynkowanymi polami fach.

Wnętrze kościoła jest w przeważającym stopniu współczesne. Do zabytkowego wyposażenia należą 4 obrazy z 1758 r. (w rokokowych ramach), obraz z XIX w., konfesjonał i ławki.

Zabytek dostępny. Kościół jest otwarty bezpośrednio przed i po nabożeństwach.

Oprac. Beata Dygulska, OT NID w Gdańsku, 24.09.2014 r.

Bibliografia

  • Sadkowski T., Drewniana architektura sakralna na Pomorzu Gdańskim w XVIII-XX w., Gdańsk 1977.
  • Fryda M., Kościoły Człuchowa i okolicy, Człuchów 1995, s.20
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury. Kościół rzym.-kat. filialny p.w. św. Piotra i Pawła, opr. D. Cieślik,1993, Archiwum NID

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XVIII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Cierznie 22
  • Lokalizacja: woj. pomorskie, pow. człuchowski, gmina Debrzno - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy