Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Chałupa Gąsieniców Sobczaków, ob. Muzeum Stylu Zakopiańskiego-Inspiracje

Zakopane

photo

Chałupa reprezentuje podhalańskie budownictwo ludowe. Mieści się w niej Muzeum Stylu Zakopiańskiego - Inspiracje, filia Muzeum Tatrzańskiego.

Historia

Chałupa zbudowana została około 1830 roku przez Joachima Gąsienicę Sobczaka. Około 1870 roku rozbudowana została przez Jana Gąsienicę Sobczaka, zwanego od imienia ojca „Jochymem”. Dobudowano wtedy z tyłu sień i komorę, od frontu ganek. Do 1975 roku obiekt był własnością spadkobierców rodziny. W 1975 roku przeszedł na własność Muzeum Tatrzańskiego na mieszkania służbowe. Remont przeprowadzono w latach 1978-1979. Objął on m.in. wymianę fundamentów, wymianę zagrzybionych elementów konstrukcyjnych i belek zrębu, wymianę pokrycia dachowego. Kolejny remont przeprowadzono w 1992 roku - konserwację pokrycia dachowego, uzupełnienie mszenia, szorowanie belek zrębu. W 2008 roku przeprowadzono remont bieżący i adaptację obiektu na cele muzealne. W 2009 roku otwarto tu filię Muzeum Tatrzańskiego - Muzeum Stylu Zakopiańskiego - Inspiracje.

Opis

Obiekt położony jest przy Drodze do Rojów, od ulicy Kościeliskiej. Zwrócony frontem na południe. Ogrodzony jest żerdziowym płotem. Chałupa założona na rzucie prostokąta, parterowa z poddaszem użytkowym, częściowo podpiwniczona. Nakryta dachem półszczytowym. Posadowiona na betonowym fundamencie i podmurówce z kamienia łamanego. Drewniana, konstrukcji zrębowej i zrębowo-słupowej. Więźba dachowa krokwiowo-jętkowa, połacie kryte gontem. Wewnątrz stropy drewniane belkowe, w izbach „białej” i „czarnej” stropy wsparte na sosrębach. Elewacja frontowa symetryczna, charakterystyczna dla „klasycznej chałupy zakopiańskiej”. Na osi elewacji znajduje się ganek wsparty na drewnianych słupach, przykryty półszczytowym daszkiem. Detal dekoracyjny jest typowy dla budownictwa podhalańskiego - na odrzwiach, sosrębach i powałach. Szczyty dachowe dekorowane motywem „jodełki”, a ganek „słoneczkiem”.   

Zabytek dostępny z zewnątrz przez cały rok, wewnątrz w godzinach otwarcia Muzeum

Oprac. Olga Dyba, NID OT w Krakowie, 03.06.2015 r.

Bibliografia

  • Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny. Warszawa 1988, s. 80-81.
  • Jabłońska T., Z. Moździerz, Muzeum Tatrzańskie - muzeum przestrzenne. Zakopane 1986.
  • Kozak A., Muzeum Stylu Zakopiańskiego - Inspiracje - im. Marii i Bronisława Dembowskich. Przewodnik. Zakopane 2010.
  • Moździerz Z., Niebieskim szlakiem zabytków „muzeum przestrzennego". Informator Muzeum Tatrzańskiego. Zakopane 2001.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: chałupa
  • Chronologia: 1830 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Droga do Rojów 6, Zakopane
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. tatrzański, gmina Zakopane
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy