Ratusz, Bytom Odrzański
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Ratusz, wzniesiony w latach 1602-1609 w stylu późnorenesansowym, jest jednym z najwartościowszych przykładów zabytkowej architektury municypalnej na terenie ob. województwa lubuskiego.

Historia

Pierwszy ratusz powstał po wydaniu przez księcia Jana II żagańskiego w 1483 r. pozwolenia na budowę. Stało się to za czasów Fabiana von Schoenaicha, władającego majątkiem bytomskim od 1561 roku. Budynek stanął pośrodku Rynku, przy jego budowie wykorzystano zaś materiał pochodzący z rozebranej kaplicy zamkowej. Obok prawdopodobnie ustawiono kramy handlowe. Po zniszczeniu budowli przez pożar nowy ratusz - dzięki staraniu ówczesnego właściciela Bytomia, Georga von Schoenaicha - wzniesiono w latach 1602-1609 na rogu zachodniej pierzei Rynku i ob. ul. Kożuchowskiej. W 1694 r. i tę budowlę strawił pożar - jej odbudowa nastąpiła w 1697 r. według projektu Caspara Millera z Bolesławca. Wówczas wykorzystano ocalałe mury i portal renesansowy. W 1950 r. od uderzenia pioruna destrukcji uległ hełm wieży. Spadające fragmenty spalonego hełmu zniszczyły ganek z rzeźbionymi kamiennymi kolumienkami. Hełm odbudowo w 1964 roku. Ratusz do dziś pełni funkcję budowli samorządowej.

Opis

Ratusz - stojący na dwóch działkach mieszczańskich w jednym szeregu z pozostałymi kamienicami zachodniej pierzei Rynku - zbudowany na rzucie prostokąta, nakryty dachem czterospadowym. Charakterystycznym elementem budowli jest smukła siedmiokondygnacyjna wieża wzniesiona na rzucie prostokąta. Do wejścia w przyziemiu wieży prowadzą schody, przed katastrofą w 1950 r. obudowane kamiennym gankiem. Wejście obramione kamiennym portalem, bogato zdobionym m.in. herbowym kartuszem, pilastrami w formie kariatyd i boniowaniem. Wieżę wieńczy arkadowa galeria i kopulasty hełm z dwiema latarniami. Pod galerią znajduje się zegar. Ściana szczytowa budynku ratuszowego ozdobiona płaskorzeźbionym kartuszem z herbem Bytomia. We wnętrzu m.in. barokowe drzwi z 1698 r., z żelaznymi okuciami, prowadzące do sali posiedzeń rady miasta, i stojący w bibliotece piec kaflowy z XIX wieku. Salę przykrywa strop z ozdobnymi, profilowanymi belkami. W niektórych pomieszczeniach zachowane sklepienia kolebkowe i krzyżowe.

Dostęp do zabytku ograniczony. Wnętrza można zwiedzać podczas pracy Urzędu Miejskiego w Bytomiu Odrzańskim.

opr. dr Krzysztof Garbacz, OT NID w Zielonej Górze, 26-09-2014 r.

Bibliografia

  • Garbacz K., Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, t. 2: Powiaty: żarski - żagański - nowosolski - wschowski, Zielona Góra 2014, s. 254-255, fot. 137.
  • Kowalski S., Miasta Środkowego Nadodrza dawniej. Historia zapisana w zabytkach, Zielona Góra 1994, s. 24.
  • Kowalski S., Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010, s. 53-54.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: ratusz
  • Chronologia: XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek 1, Bytom Odrzański
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. nowosolski, gmina Bytom Odrzański - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy