Kościół ewangelicki, ob. kościół rzym.-kat. fil. pw. Zwiastowania NMP, Boryszyn
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół ewangelicki, ob. kościół rzym.-kat. fil. pw. Zwiastowania NMP

Boryszyn

photo

Kościół w Boryszynie stanowi cenny i rzadki przykład protestanckiej architektury sakralnej, wzniesionej w konstrukcji zrębowej.

Historia

Kościół został wzniesiony w 1648 r., na miejscu starszej świątyni, wzmiankowanej w 1426 r., użytkowanej przez protestantów od 1520 r. W roku 1690 dostawiono wieżę. Remontowany w 1709, 1711 oraz 1901 roku. Po II wojnie światowej przejęty przez katolików. W 1968 roku w miejscu drewnianej zakrystii wymurowano nową. Prawdopodobnie wówczas przesunięto ołtarz główny bez kosza ambonowego do ściany prezbiterialnej, usuwając emporę wschodnią. W tym czasie zmieniono pokrycie dachowe z łupka na blachę. W latach 90. XX w. ponownie zmieniono pokrycie dachowe oraz przeprowadzono konserwację elementów drewnianych. W 1997 r. pomalowano wnętrze.

Opis

Kościół usytuowany jest w centrum wsi, na lekko wyniesionym terenie porośniętym starodrzewiem, będącym pozostałością po dawnym cmentarzu. Plac kościelny został otoczony kamienno-ceglanym murem. Obiekt jest orientowany. Świątynia wzniesiona w konstrukcji zrębowej, założona na planie prostokąta, z kwadratową wieżą od zachodu, dwoma przedsionkami w konstrukcji szkieletowej od południa oraz murowaną zakrystią i szkieletową klatką schodową od północy. Korpus główny przekryty trójspadowym dachem siodłowym, przechodzący od północy w niewielki dach pulpitowy nad klatką schodową. Przybudówki nakryto dachami dwuspadowymi, zakrystię trójspadowym, a wieża otrzymała czworoboczną, strzelistą iglicę. Pokrycie dachów jest blaszane. Elewacje korpusu pozostawiono z czytelną konstrukcją zrębową w formie poziomych bali łączonych w narożnikach na jaskółczy ogon. Wieżę, elewację zachodnią oraz partię klatki schodowej odeskowano. Okna w partii przyziemia są w kształcie kwadratu, w wyższej kondygnacji - prostokątne, zamkniętymi łukiem odcinkowym. Salowe wnętrze kościoła przekryto drewnianym pseudosklepieniem kolebkowym, pierwotnie ozdobionym barokową polichromią o charakterze ludowym, obecnie zamalowaną. W zachodniej części mieści się empora wsparta na słupach.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 05.11.2014 r.

Bibliografia

  • Garbacz K., Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, t. 1, Zielona Góra 2011, s. 176-177
  • Kowalski S., Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010, s. 23-32
  • Szymańska-Dereń M., Kościoły zrębowe i szkieletowe województwa lubuskiego, Zielona Góra 2009, s. 10-12.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1648 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Boryszyn
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. świebodziński, gmina Lubrza
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy