Ruiny zamku, Bochotnica
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Cenny przykład, zachowanych w formie trwałej ruiny, pozostałości średniowiecznego murowanego zamku związanego z rodem Firlejów, wrośniętego malowniczo w miejscowy krajobraz.

Historia

W świetle badań archeologiczny prawdopodobnie istniała w Bochotnicy warownia w typie drewniano - zimnym już w XIII w. Na przełomie XIII i XIV w. wzgórze mogło posiadać gródek z umocnieniami drewniano- ziemnymi oraz wybudowane na nim warowne umocnienie z elementami murowanymi. Przypuszczalnie murowana warownia powstała w XIV wieku między rokiem 1317 a 1368. Wzniesiona została z fundacji protoplastów Firlejów - braci Dzierżka i Ostasza z Bejsc i Mełgwi lub syna Ostasza - Jakuba. Wzmiankowany był w 1399 roku, kiedy Klemens z Kurowa wypłacił za jego zakup 550 grzywien Jaśkowi z Bejsc. Dalej wymieniany był w źródłach wielokrotnie, m.in. w 1464 roku, kiedy w dziale dóbr macierzystych między Stanisławem Zbąskim, a jego siostrą Katarzyną. Zamek oraz wsie Bochotnica, Stok i Wierzchoniów przypadły wówczas Katarzynie. Zamek wzniesiony był na rzucie zbliżonym do czworoboku o ściętych narowach z kamienia. Było to obiekt z jednym budynkiem mieszkalnym przylegającym do muru po północnej stronie założenia. Otoczony był szeroką suchą fosą. Dostępny był wjazdem od południa. Na początku XVI wieku właścicielem zamku był syn Katarzyny Zbąskiej i Jan Oleśnickiego, Jan Bochotnicki (wojewoda lubelski). Przekształcił najprawdopodobniej średniowieczny zamek w siedzibę rezydencjonalną o cechach wczesnorenesansowych. Było to wówczas nieregularne założenie o planie zbliżonym do prostokąta z zaokrąglonym narożem południowo- wschodnim, natomiast południowo - zachodnim przebudowanym i wysuniętym przed lico ściany zachodniej. Dwa budynki (starszy północny i nowy południowy) rozdzielone były trapezowym dziedzińcem. Przy narożu południowo- zachodnim założenia powstała prawdopodobnie nowa brama. Być może istniał most zwodzony. Obiekt zaczął podupadać po bezpotomnej śmierci Jana Bochotnickiego w 1532 roku. Do naszych czasów dotrwał jako romantyczna ruina otoczona legendą łączącą budowę zamku z królem Kazimierzem Wielkim, który miał wybudować go dla swojej żydowskiej faworyty o imieniu Esterka. Stąd funkcjonuje lokalna nazwa „Zamek Esterki” lub „Wzgórze Esterki” .

Opis

Ruiny zamku położone są na południe od zwartej zabudowy wsi i doliny rzeki Bystrej, na skraju cypla oddzielonego (na południu) fosą od rozległego płaskowyżu. Od wschodu i zachodu wzgórze, na którym usytuowany jest zabytek otaczają wąwozy. Wyniesiony jest około 70 m nad poziomem biegnącej poniżej drogi. Obecnie obiekt znajduje się w formie trwałej ruiny porośnięty obficie krzewami i drzewami. Jego rzut poziomy jest prawie nieczytelny. Zachowały się jedynie ruiny murów kamiennych z licem zewnętrznym ceglanym (w układzie polskim) w jego części północno-wschodniej i południowej. Jedyny ocalały detal architektoniczny to fragment obramienia otworu okiennego lub drzwi. Czytelne są pozostałości fosy.

Obiekt trudno dostępny. Zbocza wzgórza na którym znajduje się obiekt porastają drzewa i krzewy oraz liczne chaszcze. Obsypujące się mury nie są zabezpieczone.

Oprac. Anna Sikora-Terlecka, OT NID w Lublinie, 07-12-2015 r.

Bibliografia

  • Gawarecki H., Stankowa M., Zamek w Bochotnicy pod Kazimierzem, „Przegląd Lubelski”, 1965, t. 1, s. 134-146.
  • Kuraś S., Słownik historyczno-geograficzny województwa lubelskiego w średniowieczu ,[w:] Dzieje Lubelszczyzny, t. III, Warszawa 1983, s. 33-34
  • Różycka E., Zamek w Bochotnicy, Zeszyty Naukowe Politechniki Wrocławskiej T. 12/176, 1968 r., s. 79.
  • Stachyra A., Rycerski zamek w Bochotnicy, s.149-159 (artykuł w pracy zbiorowej „Zamki Lubelszczyzny w źródłach archeologicznych” pod redakcją Ewy Banasiewicz-Szykuły przygotowywany do druku w 2015 r.)

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zamek
  • Chronologia: poł. XIV - poł. XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Bochotnica
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. puławski, gmina Kazimierz Dolny - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy