Zespół kościoła par. pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, Boby-Kolonia
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zespół kościoła par. pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

Boby-Kolonia

photo

Zespół kościoła par. pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa składa się z neogotyckiego kościoła oraz plebanii. Kościół zaprojektowany przez wybitnego architekta Józefa Piusa Dziekońskiego został zbudowany w l. 1907-1914 wg zmienionego proj. autorstwa Władysława Łaszkiewicza, prezentuje typ trójnawowej świątyni halowej z transeptem i jedną wieżą w fasadzie, utrzymanej w stylistyce „gotyku wiślano-bałtyckiego”. Plebania wzniesiona ok. 1920 jest wyrazem poszukiwań „stylu narodowego” w architekturze pocz. XX wieku.

Historia

Historia parafii sięga zapewne przełomu XIV i XV wieku. Obecną świątynię poprzedziły trzy drewniane kościoły fundowane przez kolejnych dziedziców. W 1887 r. warszawski arch. Józef Pius Dziekoński wykonał proj. nowego murowanego kościoła, jednak ze względu na brak zgody ze strony władz zaborczych na jego wzniesienie, budowę zrealizowano dopiero w l. 1907-1914 wg zmienionego projektu autorstwa inż. powiatowego z Janowa - Władysława Łaszkiewicza, który, na prośbę ówczesnego proboszcza ks. Brzóza, znacznie powiększył świątynię. Przy budowie pracowało wielu fachowców miejscowych oraz sprowadzanych z Warszawy i Krakowa; witraże powstały w warszawskiej pracowni Michała Olszewskiego. Kościół został uszkodzony w trakcie działań wojennych 1915, remontowany w l. 1915-1919 oraz kilkakrotnie po wojnie, m.in.: 1952, 1968, 1972, 1998 (remont więźby i wymiana pokrycia dachu), 2002-2003 (restauracja wnętrza).

Plebania wybudowana ok. 1920 r. z drewna pozyskanego z rozbiórki poprzedniego osiemnastowiecznego kościoła.

Opis

Zespół kościelny położony w zach. części wsi. Kościół neogotycki w stylistyce tzw. „gotyku wiślano-bałtyckiego”, orientowany. Jednowieżowy, wzniesiony na planie krzyża łacińskiego, z transeptem. Korpus pięcioprzęsłowy, trzynawowy, halowy. Prezbiterium dwuprzęsłowe, zamknięte trójbocznie, równe szerokością nawie głównej. Pomiędzy ramionami transeptu a prezbiterium pięcioboczne zakrystie z lożami na piętrze. Od zach. wieża na rzucie prostokąta, z kwadratowymi kruchtami po bokach. Kościół murowany z cegły palonej, zewnątrz obłożony oblicówką w trzech kolorach, cokół wykonany ciosów granitowych. Nawa główna i prezbiterium nakryte sklepieniami gwiaździstymi, w nawach bocznych i transepcie sklepienia krzyżowo-żebrowe. Nad korpusem nawowym i transeptem dachy dwuspadowe, pozostałe wielopołaciowe, wieża i wieżyczka na sygnaturkę oraz zakrystie nakryte hełmami ostrosłupowymi. Dachy pokryte pierwotnie dachówką, a obecnie blachą ocynkowaną i miedzianą (wieża). Bryła kościoła niezwykle urozmaicona i malownicza. W fasadzie dominuje sześciokondygnacyjna, zwężająca się ku górze, czworoboczna wieża. W przyziemiu wieży portal zamknięty łukiem „w ośli grzbiet”, ujęty półfilarkami zakończonymi pinaklami. Nad portalem okrągłe okno w formie rozety, na tle której kamienny krucyfiks. Środkowe kondygnacje wieży przeprute ostrołukowymi oknami i blendami. Przedostatnia kondygnacja niższa, zaakcentowana przysadzistymi kolumienkami i arkadkowymi fryzami; ostatnia kondygnacja ośmioboczna, przepruta ostrołukowymi otworami dzwonnymi, zakończona szczycikami z pinaklami; całość nakryta ośmiopołaciowym hełmem w formie iglicy. Ściana szczytowa korpusu i ściany szczytowe transeptu schodkowe, rozczłonkowane ostrołukowymi blendami i zwieńczone sterczynami. Wszystkie elewacje opięte skarpami zakończonymi sterczynami. Otwory okienne prostokątne, zamknięte ostrołukowo; w szczytowych ścianach transeptu zdwojone i wraz z okazałą rozetą ujęte wspólną ostrołukową ramą. Podziały elewacji i detal architektoniczny podkreślony przez użycie cegieł o skontrastowanych barwach. Wnętrze otynkowane i malowane w dwu kolorach, ze złoceniami. Pomiędzy nawami czworoboczne filary, z kolumienkami o roślinnych kapitelach na krawędziach; ściany naw bocznych podzielone analogicznie półfilarami. Wszystkie otwory i prześwity o wykroju ostrołukowym. Wyposażenie kościoła neogotyckie z czasu budowy kościoła oraz uzupełniane po II wojnie; w części osiemnastowieczne, przeniesione z poprzednich świątyń; w oknach witraże przedstawiające św. ewangelistów.

Plebania położona po wsch. stronie kościoła, wzniesiona na planie wydłużonego prostokąta, parterowa, o dwutraktowym układzie wnętrza, z dwoma przedsionkami w formie wydatnych ryzalitów. Drewniana, otynkowana, nakryta dachem czterospadowym pod blachą, nad przedsionkami dachy dwuspadowe i ozdobne daszki namiotowe ze sterczynami. Elewacje gładkie, przedsionki opięte pseudopilastrami i zwieńczone ogzymsowanymi, pseudobarokowymi szczytami o dekoracyjnym wykroju, z imitacjami okulusów w tympanonie.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Bożena Stanek-Lebioda, OT NID w Lublinie, 31-07-2017 r.

Bibliografia

  • Dzikowski T., Historia miejscowości położonych w parafii Boby: 1386 - 1983, Kraśnik 1984, kserokopia mps. nlb. w Bibliotece NID OT w Lublinie.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VIII: Województwo lubelskie, z. 9: Powiat kraśnicki, Warszawa 1961, s. 3.
  • Majdowski A., Stan badań nad twórczością Józefa Dziekońskiego w zakresie architektury sakralnej: w 100-lecie urodzin architekta, „Ochrona Zabytków, 1994, nr 3-4, s. 263.
  • Majdowski A., Budownictwo kościelne w twórczości projektowej Józefa Piusa Dziekońskiego (1844-1927), Warszawa 1995, s. 141, 160, ryc. 77.
  • Stolarz B., Kasiborski A., Kopciowski D., Laur Konserwatorski 2005, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego”, t 7, 2005, s. 183-184.
  • Tompolski S., 100-lecie budowy kościoła parafialnego w Bobach, „Głos Ziemi Urzędowskiej”, 2007, s. 41.
  • Tur-Marciszuk K., Witraże w województwie lubelskim wpisane do rejestru zabytków, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego”, t. 18, 2016, s. 220, 223.
  • Zabytki architektury i budownictwa w Polsce, t. 22: Województwo lubelskie, Warszawa 1995, s. 463.
  • Żywicki J., Architektura neogotycka na Lubelszczyźnie, Lublin1998, s. 104, 170-173.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1907 - 1914
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Boby-Kolonia
  • Lokalizacja: woj. lubelskie, pow. kraśnicki, gmina Urzędów - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy