Spichlerz folwarczny, Bobrek
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Spichlerz jest cennym i unikatowym XVIII-wiecznym, drewnianym budynkiem gospodarczym służącym do przechowywania płodów rolnych, wzorowanym na śląskich spichlerzach folwarcznych. Jest zabytkiem o dużych walorach historycznych i krajobrazowych. Do dzisiaj pełni nieprzerwanie funkcję obiektu magazynowego.

Historia

Spichlerz zbudowany został w 1779 r. jako jeden z obiektów zespołu gospodarczego ówczesnych właścicieli Bobrka, Wielopolskich. W XIX w. wieś posiadali Potuliccy, później Ogińscy, a od 1914 do 1939 r. Sapiehowie. Po rozparcelowaniu miejscowego majątku po II wojnie światowej zorganizowano w folwarku Szkółkę Zadrzewieniową Nadleśnictwa w Chrzanowie, która znajduje się tutaj do dzisiaj. Spichlerz został gruntownie odnowiony w 1957 r. Przywrócono mu m.in. pierwotne gontowe pokrycie dachu (na miejscu eternitu), we wnętrzu zmieniono podłogi, drewniane elementy budowli zostały zaimpregnowane.

Opis

Spichlerz usytuowany jest w środkowej części wsi, ok. 300 m na południe od pałacu w Bobrku. Stoi samodzielnie na działce wydzielonej częściowo kamiennym murem. Zbudowany został w konstrukcji zrębowej z drewnianych belek połączonych w zwęgłowaniach na obłap, z wystającymi poza ściany ostatkami. Obiekt wzniesiony jest na planie prostokąta, szerokofrontowy, jednotraktowy, symetryczny, piętrowy. Nakrywa go wysoki, gontowy dach czterospadowy (pokryty papą), z szerokimi, nadwieszonymi okapami. Na zewnątrz ściany parteru obiega fartuch chroniący zrąb przed opadami deszczu. Wnętrze na parterze składa się z dwóch obszernych pomieszczeń rozdzielonych przechodnią sienią i dużego, użytkowego poddasza dostępnego z sieni po drewnianych schodach. Drewniane stropy wsparte są na profilowanych belkach. Do wnętrza spichlerza prowadzą masywne deskowo-spągowe drzwi zbijane gwoździami kowalskiej roboty. Odrzwia z półkolistymi nadprożami zdobione są „psami”, wypustami w kształcie kolistych wałków i dekoracją w postaci cyrklowych rozet. Na portalu zachodnim wyryta jest data budowy spichlerza „1779” i nieczytelna inskrypcja. Okienka w zrębie mają kształty wąskich, prostokątnych szczelin zabezpieczonych żelaznymi listwami z zadziorami lub drewnianymi kołeczkami.

Zabytek można oglądać z zewnątrz.

oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 12-06-2015 r.

Bibliografia

  • Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. I. Województwo krakowskie, red. J. Szablowski, Warszawa 1953.
  • Bobrek (woj. bielsko-bialskie). Zespół pałacowy. Dokumentacja historyczna pałacu i oficyny,oprac. L. Danilczyk, maszynopis PP PKZ Kraków 1982.
  • Bobrek spichlerz, karta ewidencyjna, oprac. Tadeusz Śledzikowski, Kraków 1959, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.
  • Bobrek spichlerz, karta ewidencyjna, oprac. Tadeusz Śledzikowski, Kraków 2002, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.
  • Zinkow J., Oświęcim i okolice, Oświęcim 1994.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: 1779 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Nadwiślańska 7, Bobrek
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. oświęcimski, gmina Chełmek - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy