Białystok - zespół kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha, Białystok
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Białystok - zespół kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha

Białystok

photo

Powstanie zespołu kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha jest związane z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Nowa świątynia powstała jako wotum za wolność ojczyzny i zwycięstwo nad bolszewikami w 1920 roku. Jest to obiekt wyjątkowy w skali kraju, zarówno pod względem artystycznym, jak i naukowo-historycznym. Zespół kościoła zachował swoją pierwotną kompozycję przestrzenną, jest obiektem jednorodnym stylistycznie i dziełem wybitnych artystów. Stanowi niezwykle cenny i unikatowy przykład znakomitego powiązania tendencji stylistycznych żywych w architekturze okresu międzywojennego.

Kościół powstał w wyniku rozpisanego w 1926 r. konkursu. Do realizacji przyjęto projekt Oskara Sosnowskiego – założyciela Zakładu Architektury Polskiej na Politechnice Warszawskiej, badacza i inwentaryzatora polskiego budownictwa i  architektury, restauratora zabytków. Oprócz projektu kościoła, jego otoczenia i domu parafialnego (plebanii) Sosnowski wykonał plan rozmieszczenia ołtarzy i innych elementów wyposażenia we wnętrzu świątyni. Budowę kościoła rozpoczęto w 1931 r., w 1946 r. nastąpiła jego konsekracja, ale prace wykończeniowe ciągnęły się przez kolejne lata.

Zespół kościoła pw. Chrystusa Króla i św. Rocha uznawany jest za wybitne dzieło międzywojennego modernizmu. Plan ośmiobocznej nawy otoczonej wieńcem wielobocznych aneksów jest nawiązaniem do centralnych kościołów włoskiego renesansu, ale również do centralnych świątyń gotyckich. Zaczerpnięte z renesansu attyki przesłaniające dachy pozwoliły zaakcentować graniastość poszczególnych brył. Wysokie mury oporowe, dominujące w kompozycji zespołu zwłaszcza od strony ul. Lipowej, nawiązują wyraźnie do średniowiecznych obwałowań upodabniając kościół do warownej twierdzy. Wysmukłe, zamknięte trapezoidalnie otwory okienne i wewnętrzne prześwity, a także podzielone na drobne kwatery stropy są niewątpliwie inspirowane architekturą gotycką. Pomimo tak wyraźnych odniesień do historycznych stylów, kościół pozostaje dziełem oryginalnym i nowoczesnym. Zamiłowanie Sosnowskiego do struktury kryształu, widoczne zarówno w ukształtowaniu elewacji świątyni, jak i jej wnętrza, przybliża obiekt do nurtu europejskiego ekspresjonizmu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zespół sakralny i sepulkralny
  • Chronologia: 1920 r.
  • Forma ochrony: Pomnik Historii
  • Adres: Księdza Adama Abramowicza 1, Białystok
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. Białystok, gmina Białystok
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy