Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Baszty i fragmenty murów obronnych

Gubin

photo

Przykład zachowanych reliktów czternastowiecznego systemu obronnego z wieżą Bramy Ostrowskiej i Basztą Dziewicy.

Historia

Zanim zbudowano ceglane mury obronne, według historyków już w pierwszej połowie XIII w. Gubin obwiedziono drewniano-ziemnym wałami. Od wschodu, północy i zachodu dodatkową ochronę miasta stanowiły rzeki: Lubsza i Nysa Łużycka. Mury ceglane zbudowano w XIV w. Wokół obwarowań założono fosę, przez którą przejazd umożliwiały trzy bramy: Krośnieńska w kierunku Krosna Odrzańskiego, Klasztorna do Chociebuża i Ostrowska do Żar. W XVI w. rozbudowano gubińskie fortyfikacje. W 1523 r. podwyższono mury obronne, w 1530 powiększono Bramę Ostrowską o wysoką, cylindryczną wieżę, a przed fosą zbudowano dwie basteje, połączone z bramą korytarzem z otworami strzelniczymi. Podobne rozwiązania fortyfikacyjne zastosowano w 1542 r. przy Bramie Klasztornej i w 1544 przy Bramie Krośnieńskiej. Dodatkowo oczyszczono i pogłębiono fosę. Obwarowania przetrwały nienaruszone do XVII w. Pewne funkcje obronne spełniały podczas wojen trzydziestoletniej czy siedmioletniej. Pod koniec XVIII w. mury były już znacznie zniszczone, zaś fosa zarośnięta. Wtedy przystąpiono do rozbiórki fortyfikacji, których znaczne odcinki zniknęły w następnym półwieczu. W 1836 roku zburzono Bramę Krośnieńską, zaś w ciągu kolejnych pięciu lat rozebrano Bramę Klasztorną i zasypano fosę.

Opis

Obecnie można oglądać jedynie relikty czternastowiecznego muru obronnego, zbudowanego z cegły. Dobrze jest zachowana wolnostojąca wieża Bramy Ostrowskiej wraz z odcinkiem szyi bramnej z otworami strzelniczymi. Wieża nie została rozebrana w 1820 r. wobec zdecydowanego oporu mieszkańców Gubina, którzy nie dopuścili do jej rozbiórki. Wysoką ceglaną basztę wieńczy zębaty fryz oraz stożkowaty hełm, pokryty blachą. Stojąca w jej pobliżu szesnastowieczna Baszta Dziewicy to cylindryczna, ceglana wieża, która pierwotnie zajmowała wschodni narożnik obwarowań miejskich. Obiekt ten jest mniejszy od baszty Bramy Ostrowskiej. Wejście do baszty jest usytuowane wysoko - pierwotnie na poziomie muru obronnego.

Obiekty dostępne dla zwiedzających.

Oprac. dr Krzysztof Garbacz, OT NID w Zielonej Górze, 03.03.2015 r.

Bibliografia

  • Garbacz K., Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, t. 1: Powiaty: zielonogórski - świebodziński - krośnieński, Zielona Góra 2014 (wyd. 2), s. 234, fot. 110.
  • Kowalski S., Miasta Środkowego Nadodrza dawniej. Historia zapisana w zabytkach, Zielona Góra 1994, s. 40-42.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: mur obronny
  • Chronologia: XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Gubin
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. krośnieński, gmina Gubin (gm. miejska)
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy