Zespół sakralny, Augustów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Zespół jest cennym przykładem budownictwa sakralnego drewnianego oraz murowanego. Ważny ośrodek kultu maryjnego w województwie. Kaplica pw. Matki Bożej charakteryzuje się oryginalną bryłą i dekoracją neorenesansową rzadko spotykaną w budownictwie sakralnym na tym obszarze.

Historia

Wzmianka, a raczej legenda o Studzienicznej pochodzi z 1740 r., kiedy to osiedlił się w niej pustelnik, zbudował w lesie chatkę i spędzał czas na modlitwie. Kolejny pustelnik Wincenty Murawski wzniósł w 1770 r. na wyspie drewnianą kaplicę. Siedem lat później przewieziono z Augustowa drewniany kościół i ustawiono na stałym lądzie w pobliżu wyspy. Parafię założono w 1795 r., w 1847 r. na miejscu dawnego wzniesiono nowy kościół fundacji chłopa ze wsi Pawłówka, Szymona Andruszkiewicza. W roku 1871 zbudowano przy świątyni drewnianą dzwonnicę. Kaplicę W. Murawskiego z czasem zastąpiono inną drewnianą i w 1872 r. obecną murowaną. Kaplica stoi na 64 drewnianych palach, do XIX w. prowadził do niej most. Pod k. XIX w. usypano groblę, którą sukcesywnie poszerzano. Sanktuarium położone po za skupiskami ludzkimi, pośród jezior i lasów ze względu na kult Matki Bożej podniesione zostało do rangi parafii. Cudowny obraz Maryi z Dzieciątkiem pochodzi z XVIII w., umieszczony jest w kaplicy na wyspie, w nastawie drewnianego ołtarza w stylu romańskim zbudowanego w 1908 r.

Opis

Zespół sakralny usytuowany jest na północno-wschodniej części Augustowa, na półwyspie wchodzącym w j. Studzieniczne, pomiędzy stopniami piętrzącymi wodnymi Kanału Augustowskiego w Przewięzi i Swobodzie. Prowadzi do niego droga odchodząca na południe od szosy Augustów-Sejny.

Głównym elementem zespołu jest drewniany, orientowany kościół z dzwonnicą w południowo-wschodniej części cmentarza przykościelnego. Całość obwiedziona drewnianym, żerdziowym płotem. Wzdłuż północnej części ogrodzenia usytuowana jest alejka prowadząca do kaplicy na wyspie. Przy kościele imponujące nasadzenia w tym dąb szypułkowy uznany za pomnik przyrody. Na wyspie neorenesansowa kaplica, otaczają rezerwat przyrody Brzozowy Grąd. W pobliżu kaplicy studnia oraz liczne współczesne elementy, w tym pomnik papieża św. Jana Pawła II.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Iwona Górska, OT NID w Białymstoku, 30.10.2014 r.

Bibliografia

  • Jemielity W., Matka Boska Studzieniczna, Łomża 1989.
  • Batura Wojciech, Augustów, miasto królewskie, Augustów 2003, s. 21, il. s. 22-3.
  • Joanna Kotyńska-Stetkiewicz, Grzegorz Ryżewski, Katalog zabytkowego budownictwa drewnianego. Architektura sakralna. Pow. Augustowski, sejneński, suwalski.t.1, Białystok 2005, s. 31-3.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1770 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Studzieniczna 10, Augustów
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. augustowski, gmina Augustów (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy