Architektura rezydencjonalna na terenie województwa śląskiego
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
Architektura rezydencjonalna na terenie województwa śląskiego

kolekcja

Architektura rezydencjonalna na terenie województwa śląskiego

85

Architektura rezydencjonalna na terenie województwa śląskiego

Na terenie całego województwa śląskiego, znajduje się kilkadziesiąt zabytkowych obiektów i zespołów architektury rezydencjonalnej, w tym większych założeń pałacowo-parkowych. Obecnie charakteryzują się one zróżnicowanym sposobem użytkowania i stanem zachowania. Zazwyczaj są to budowle zlokalizowane poza granicami miast, na terenach gmin wiejskich, usytuowane w otoczeniu parków i terenów zieleni. W pobliżu niektórych z nich znajdują się zachowane do dzisiaj zabudowania dworskie. 

Pałace i parki Górnego Śląska w swoim rozwoju historycznym odzwierciedlały zadania i potrzeby związane ze sposobem funkcjonowania społeczeństwa. Wiele z nich było fundowanych przez działających w tym regionie właścicieli kopalń, hut i zakładów przemysłowych. Wśród przedstawicieli górnośląskiej szlachty, której działalność przyczyniła się do budowy założeń rezydencjonalnych na tym obszarze, należy wymienić m. in. rodziny Donnersmarców, Ballestremów oraz Tiele-Winclerów. Zrealizowane na Śląsku obiekty wykazywały znaczące różnice formalne, a główny wpływ na wygląd budowli miał status i zamożność właściciela. Poszczególne pałace bardzo często były dziełem wysokiej klasy artystów z najważniejszych ośrodków sztuki europejskiej. Cały proces ich powstawania odegrał znaczącą rolę w rozwoju gospodarczym i kulturowym kraju. Współcześnie, zabytkowe zespoły architektury rezydencjonalnej, jako obiekty architektoniczne o czytelnych wartościach historycznych i artystycznych, ukazują różnorodność kierunków stylowych i wpływów kulturowych na obszarze Śląska. Stanowią tym samym świadectwo dawnego bogactwa tego obszaru i znacząco wpływają na jego tożsamość. Ich dawna ranga uwidacznia się dzisiaj zarówno w architekturze samych obiektów, jak również w krajobrazie ich najbliższego otoczenia, w tym m. in. w skali i kompozycji otaczających je założeń parkowych. Negatywny wpływ na stan zachowania wielu budowli miały zniszczenia wojenne oraz destrukcyjna działalność użytkowników tych obiektów w czasach powojennych.

Obiekty z kolekcji
photo

Zespół willi Ciechanowskich, ob. Dom Opieki Społecznej

Będzin

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Będzin

photo

pałac

Bestwina

photo

Zespół pałacowo-parkowy Kotulińskich

Czechowice-Dziedzice

photo

zespół pałacowy

Jaworze

photo

pałac

Kozy

photo

Zamek

Bielsko-Biała

photo

d. założenie pałacowo-parkowe Thiele-Wincklerów, ob. Park Ludowy

Bytom

photo

Zespół zamkowy

Cieszyn

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Kończyce Wielkie

photo

zespół parkowo-dworski

Drogomyśl

photo

Zespół pałacowo-parkowy, ob. funkcja muzealna, administracyjna, edukacyjna

Złoty Potok

photo

pałac

Nieznanice

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Koniecpol

photo

d. pałac Kacpra Denhoffa

Kruszyna

photo

zespół pałacowy

Nakło

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Przyszowice

photo

zespół pałacowo-parkowy

Wilcza

photo

pałac

Bycina

photo

Pałac

Pławniowice

photo

zespół pałacowo-parkowy

Rudziniec

photo

pałac

Sośnicowice

photo

pałac

Pniów

photo

pałac

Jastrzębie-Zdrój

photo

pałac

Kłobuck

photo

zespół pałacowo-parkowy

Patoka

photo

pałac

Sieraków Śląski

photo

zespół pałacowo-parkowy

Wędzina

photo

pałac

Kochanowice

photo

Zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem

Kochcice

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Koszęcin

photo

pałac

Wierzbie

photo

pałac

Lubliniec

photo

zespół pałacowo-parkowy

Draliny

photo

pałac

Ornontowice

photo

pałac

Orzesze

photo

pałac Bontaniów, ob. plebania

Pińczyce

photo

park pałacowy

Pawłowice

photo

Pałacyk Bażanciarnia

Poręba

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Pszczyna

photo

zespół pałacowy

Rudołtowice

photo

pałac Baildonów

Pogrzebień

photo

pałac

Wojnowice

photo

Pałac, ob. dom pomocy społecznej

Krzyżanowice

photo

Ruiny zamku

Tworków

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Krowiarki

photo

zespół pałacowo-parkowy

Czerwięcice

photo

zespół pałacowo-parkowy

Jastrzębie

photo

pałac

Modzurów

photo

pałac

Sławików

photo

dwór w Czerwionce

Czerwionka-Leszczyny

photo

pałacyk

Czernica

photo

zespół pałacowo-parkowy

Siemianowice Śląskie

photo

Zespół dworsko-parkowy

Siemianowice Śląskie

photo

Zespół pałacowo-parkowy Schoena

Sosnowiec

photo

Zespół pałacu Schoena, ob. sąd rejonowy

Sosnowiec

photo

Pałac Dietlów, ob. Centrum Artystyczno-Biznesowe

Sosnowiec

photo

pałac

Sosnowiec

photo

pałac

Kalety

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Nakło Śląskie

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Świerklaniec

photo

zespół pałacowo-parkowy

Tarnowskie Góry

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Tarnowskie Góry

photo

Pałac, ob. Zespół Szkół Leśnych i Ekologicznych

Brynek

photo

zamek

Tworóg

photo

Pałac

Kamieniec

photo

zespół pałacowo-parkowy

Łubie

photo

pałacyk myśliwski tzw. Zamek Kopanina

Miedary

photo

pałac

Szałsza

photo

pałac

Wieszowa

photo

pałac

Wilkowice

photo

zespół pałacowo-parkowy

Tychy

photo

zespół pałacowo-parkowy

Gorzyce

photo

zespół dworsko-parkowy

Wodzisław Śląski

photo

zamek

Wodzisław Śląski

photo

zespół pałacowy

Zabrze

photo

pałac

Wysoka

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Pilica

photo

pałac

Wierbka

photo

zespół pałacowo-parkowy

Siedliska

photo

Zespół pałacowo-parkowy

Szczekociny

photo

pałac

Żory

photo

zespół pałacowo-parkowy

Rajcza

photo

Stary Zamek

Żywiec

photo

pałac, tzw. Nowy Zamek

Żywiec